Türkiye'nin Özel Güvenlik Sektöründe Ciddi İstihdam Açığı ve Bunun Nedenleri

Türkiye'deki özel güvenlik sektörü, ciddi bir istihdam açığı ile karşı karşıya. Güvenlik Servisleri Organizasyon Derneği (GÜSOD) Başkanı Turgay Şahan'a göre, Türkiye'nin 81 ilinde toplamda yaklaşık 14 bin ilave özel güvenlik görevlisine ihtiyaç var. Bu rakam, sektörün mevcut durumu ve gelecekteki ihtiyaçlarını gözler önüne seriyor.

2023 yılı itibarıyla, Türkiye genelinde 350 binin üzerinde özel güvenlik görevlisi hizmet veriyor, bunların 60 bini GÜSOD üyesi şirketlerde çalışıyor. 5188 sayılı yasa gereği eğitim alıp sertifika sahibi olanların sayısı ise 750 binin üzerinde. Ancak, bu yüksek sayıya rağmen, sektörde ciddi bir istihdam açığı söz konusu.

Peki, bu açığın temel sebepleri neler? İlk olarak, özel güvenlik görevlileri düşük maaşlarla ve zorlu çalışma koşulları altında görev yapıyorlar. Bu durum, sektördeki sürekliliği ve motivasyonu olumsuz etkiliyor. Uzmanlar, özel güvenlik görevlilerinin maaş ve özlük haklarında yapılacak artışların, sektördeki motivasyonu ve nitelikli eleman ihtiyacını karşılamada önemli bir rol oynayacağını belirtiyorlar.

Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı'nın verilerine göre, Türkiye'de 1655 özel güvenlik şirketi ve 525 özel güvenlik eğitim kurumu bulunuyor. Şahan, enflasyonist baskının azalması durumunda, düşük kar marjına sahip güvenlik şirketlerinin normale dönme eğilimi gösterebileceğini ve bu durumun özellikle istihdam oranlarının artmasına fayda sağlayacağını öngörüyor. Bu beklenti, sektörde yüzde 8'lik bir büyüme olasılığını da beraberinde getiriyor.

Marmara Bölgesi'nde özellikle istihdam eksikliği yaşanıyor. Bu bölgedeki özel güvenlik görevlisi açığı, pahalılık nedeniyle büyüyor. Sektördeki çalışma koşulları, maaşlar ve özlük haklarında iyileşme olmaması, özel güvenlik görevlilerinin sık sık iş değiştirmesine ve diğer sektörlere yönelmesine sebep oluyor.

Ayrıca, özel güvenlik hizmetlerinin tehlikeli işler sınıfında yer alması ve bu doğrultuda çalışma koşullarının zorluğu da göz ardı edilmemeli. Vardiyalı çalışma düzeni, resmî tatillerde de görevlerin sürekliliği ve mevsimsel şartlardan doğrudan etkilenme, sektördeki zorluklar arasında yer alıyor. Ancak, bu zorlukları dengeleyecek özlük hakları düzenlemeleri henüz yapılmamış durumda. Bu durum, deneyimli ve nitelikli iş gücü kaybına yol açıyor.

Sektörde çalışan özel güvenlik görevlileri, asgari ücret seviyesinde maaş alıyorlar ve bu maaşlarına ek olarak yol, yemek parası ve mesai ücretleri ödemeleri gibi ilave katkılar sağlanıyor. Ancak bu ek ödemeler bile, sektördeki personel bulma zorluğunu çözmek için yeterli değil. Turgay Şahan, özel güvenlik görevlilerinin ücretlerinin artması ve özlük haklarının iyileştirilmesiyle, motivasyonlarının artacağını ve böylece sektörün personel bulma konusunda zorluk yaşamayacağını dile getiriyor.

Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri yasası ve ilgili yönetmeliği kapsamında, özlük haklarının yeniden düzenlenmesini, fazla mesai ücretlerindeki çarpanın yükseltilmesini, genel tatil ücret çarpanının ve yıllık izin haklarının artırılmasını talep ediyorlar. Ayrıca, özel güvenlik görevlilerine vazife malullüğü hakkının tanınmasını, vefat ve yaralanma durumlarında tazminat ödenmesini ve SGK iş tanımları listesine özel güvenlik sektörü başlığının eklenmesini istiyorlar.

Sonuç olarak, Türkiye'nin özel güvenlik sektörü, ciddi bir istihdam açığı ve çalışma koşullarıyla mücadele ediyor. Sektördeki bu sorunların çözüme kavuşturulması, hem güvenlik görevlilerinin çalışma şartlarının iyileştirilmesi hem de toplumun güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşıyor. Bu konuda alınacak adımlar, sektörün geleceğini ve Türkiye'nin genel güvenlik düzeyini doğrudan etkileyecek.