Merkez Bankası Rezervleri Seçim Öncesi Eriyor: Ekonomide Tedirginlik Artıyor!

Merkez Bankası (TCMB) brüt ve net rezervlerinde yıl sonundan bu yana devam eden düşüş, seçim öncesi endişe verici bir boyut kazandı. 23 Şubat'ta sona eren haftada net rezervler 6,1 milyar dolar düşüşle 22,5 milyar dolara geriledi. Son dokuz haftadaki toplam düşüş ise 17,6 milyar dolara ulaştı. Brüt rezervler de 2,5 milyar dolar azalarak 131,8 milyar dolara geriledi. Aralık ayındaki rekor seviyeden bu yana 13,7 milyar dolarlık bir kayıp söz konusu.

Geçen yılın ikinci yarısında genel seçimlerin tamamlanmasıyla birlikte döviz rezervlerinde bir toparlanma görülmüştü. Fakat aralık ayının son haftasından itibaren bu toparlanma yerini düşüşe bıraktı.

TCMB, ihracatçıların gelirlerinin %40'ını almak gibi çeşitli düzenlemelerle döviz rezervini düzenli olarak artırmaya çalışıyor. Buna karşın kur korumalı mevduat, eurobond geri ödemeleri ve ithalat kaynaklı döviz satışı son dönemde rezervlerdeki düşüşün ana etkenleri arasında yer alıyor.

Mayıs ayındaki seçim öncesinde TCMB'nin uyguladığı negatif reel faizler ve döviz satışları, net rezervleri -5,7 milyar dolar ile tarihi dip seviyeye indirmişti. Seçim sonrası dönemde de rezervlerdeki düşüş devam ediyor ve bu durum ekonomide tedirginliğe yol açıyor.

Düşüşün Nedenleri:

• Kur Korumalı Mevduat: Kur korumalı mevduat (KKM) hesaplarına olan yoğun ilgi, TCMB'nin döviz rezervlerini önemli ölçüde olumsuz etkiliyor. KKM'ye yatırılan paraların karşılığı TCMB tarafından döviz olarak tutuluyor ve bu da rezervlerin azalmasına neden oluyor.
• Eurobond Geri Ödemeleri: Türkiye'nin borçlanma ihtiyacını karşılamak için yurt dışından aldığı borçların geri ödemeleri de rezervler üzerinde baskı oluşturuyor. Özellikle son dönemde artan faiz oranları, borç ödemelerini daha da zorlaştırıyor.
• İthalat Artışı: Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı da rezervler üzerinde bir diğer baskı unsuru. Ülkeye giren mallar için ödenen döviz, rezervlerin azalmasına neden oluyor.

Düşüşün Olası Sonuçları:

• Döviz Kuru Artışı: Rezervlerdeki düşüş, dolar ve euro gibi yabancı para birimlerine olan güveni sarsabilir ve kur artışına yol açabilir.
• Enflasyon Artışı: Kur artışı, ithal ürünlerin fiyatlarını da yukarı çekerek enflasyonda bir artışa neden olabilir.
• Ekonomik Büyüme Yavaşlaması: Döviz kuru ve enflasyondaki artışlar, ekonomik büyümeyi de olumsuz etkileyebilir.

Uzman Görüşleri:

Uzmanlar, rezervlerdeki düşüşün endişe verici olduğunu ve bu durumun ekonomiyi olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. TCMB'nin rezervleri korumak için acil önlemler alması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, şu önerilerde bulunuyor:

• Faizlerin Arttırılması: Faizlerin artırılması, yabancı yatırımcıların ilgisini çekebilir ve döviz girişini artırabilir.
• İhracatın Teşvik Edilmesi: İhracatın artırılması, ülkeye giren döviz miktarını artırarak rezervleri güçlendirebilir.
• İthalatın Azaltılması: İthalata yönelik kısıtlamalar veya vergiler getirilerek ithalatın azaltılması da rezervler üzerindeki baskıyı hafifletebilir.