Lozan Barış Antlaşması'nın 99.yılı: Lozan Antlaşması tarihi, önemi, sonuçları nedir?

Lozan Barış Antlaşması, uluslararası ölçekte Türkiye Devleti'nin bağımsızlık, ulusal alanda ise Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarının özgürlük belgesidir. 99. yılında, Antlaşma'nın mimarları Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü anılıyor. Lozan Barış Antlaşması'nın 99.yılı: Lozan Antlaşması tarihi, önemi, sonuçları nedir?

Lozan Barış Antlaşması'nın 99.yılı: Lozan Antlaşması tarihi, önemi, sonuçları nedir?

Lozan Barış Antlaşması'nın 99.yılı: Lozan Antlaşması tarihi, önemi, sonuçları nedir? Lozan Barış Antlaşması, uluslararası ölçekte Türkiye Devleti'nin bağımsızlık, ulusal alanda ise Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarının özgürlük belgesidir. 99. yılında, Antlaşma'nın mimarları Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü anılıyor.

Lozan Barış Antlaşması denilince akıllara Mustafa Kemal Atatürk'ün o sözleri geliyor. ‘’Bu antlaşma, Türk ulusuna karşı yüzyıllardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması ile tamamlandığı sanılmış büyük bir yok etme girişiminin yıkılışını bildirir bir belgedir’’ Lozan Barış Antlaşması'nın 99. yılında yıllar önce bu anlaşmayı kim imzaladı, anlaşmanın tarihi, önemi ve sonuçları neler? İşte detaylar..

Lozan Antlaşması Kısaca Nedir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) temsilcileri ile İngiltere, Fransa, SSCB, Japonya, Bulgaristan, İtalya, Romanya, Yugoslavya, Yunanistan, Belçika ve Portekiz arasında imzalanan anlaşmaya Lozan Barış Antlaşması denir. 1. Dünya Savaşı sonrasında barış antlaşması olarak bilinen ve bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'inn tasdiki olan Lozan Antlaşması'nın tarihi ise 24 Temmuz 1923'tür. Türkiye bu anlaşmanın bu sene 99. yılını kutluyor.

Lozan Barış Antlaşması İsviçre'nin Lozan şehrinde imzalandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi için İsmet Paşa önderliğinde, Sağlık Bakanı Rıza Nur, eski İktisat Bakanı Hasan Bey temsil etmiştir. Anlaşmayı 24 Temmuz 1923 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti adına İsmet Paşa imzalamıştır.

Lozan Antlaşması Maddeleri

  • Türkiye – Suriye Sınırı: 1921 yılında Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması’nda çizilen sınırlar kabul edilmiştir. (1939’da Hatay’ın Türkiye Cumhuriyeti’ne katılmasıyla bugünkü şeklini almıştır.)
  • Türkiye – Irak Sınırı: Musul ve Kerkük sorunu sebebiyle çözülememiştir. (1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul; İngiltere mandası altındaki Irak’a bırakılmıştır.)
  • Türkiye – SSCB Sınırı: 1921 yılında imzalanan Moskova ve Kars Antlaşmalarında çizilen sınırlar kabul edilmiştir.
  • Türkiye – İran Sınırı: 1639 yılında imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile belirlenen sınır aynı kalmıştır.
  • Türkiye – Yunanistan Sınırı: Meriç Nehri iki ülke arasında sınır kabul edilmiştir. Yunanistan’dan savaş tazminatı olarak Karaağaç alınmıştır.
  • Türkiye – Bulgaristan Sınırı: 1913 İstanbul Antlaşması ve Bulgaristan’ın 1. Dünya Savaşı sonrası imzaladığı Nöyyi Antlaşması’na uygun olarak kalmıştır.
  • Adalar: Bozcada, Gökçeada ve Tavşan Adaları Türkiye’ye, On İki Ada, Meis ve Rodos İtalya’ya, Kıbrıs İngiltere’ye, geri kalan adalar ise Yunanistan’a bırakılmıştır.
  • Tüm kapitülasyonlar kaldırılmıştır.
  • Boğazların yönetimi Milletler Cemiyeti’nin garantisi altında başkanlığı Türkiye’ye bırakılan uluslararası bir komisyona bırakılmıştır. (Türkiye, 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile boğazlar üzerindeki tüm denetimi sağlamıştır.)
  • Türkiye’deki tüm azınlıklar Türk vatandaşı kabul edilmiştir.
  • Gümülcine ve Selanik’teki Türkler ve İstanbul, Bozcaada ve Gökçeada’daki Rumlar hariç olmak kaydıyla Rumlar ile Türkler mübadele edilecektir.
  • 1. Dünya Savaşı’nın galiplerine herhangi bir tazminat ödenmeyecektir.
  • Osmanlı Devleti’nin almış olduğu dış borçlar, imparatorluktan ayrılan devletlerin gelirlerine ve büyüklüklerine oranla pay edilecektir.
  • 1881 yılında Kurulan Duyun-i Umumiye kaldırılacaktır.
  • Türkiye’de bulunan yabancı okullar, Milli Eğitim’in esaslarına göre eğitim vermeye devam edeceklerdir.
  • Fener Rum Patrikhanesi, İstanbul’da kalmıştır.

Lozan Antlaşması'nın Sonuçları

  • Misak-ı Milli kararları büyük oranda gerçekleştirilmiş ve gerçek bir tam bağımsızlık sağlanmıştır.
  • Kurtuluş Savaşı’nda kazanılan askeri zaferler, siyasi bir zaferle taçlanmıştır.
  • Sevr Antlaşması’nın dayattığı şartlar ortadan kaldırılmıştır.
  • Kurulan yeni Türk devleti, İtilaf Devletleri tarafından tanınmıştır.

Lozan Antlaşması; içeride ve dışarıda bağımsız yeni bir Türk devleti kurulduğunun, tüm dünya tarafından onaylandığını gösteren hukuki bir belgedir. Bu özelliği ile Lozan Barış Antlaşması; Türkiye Cumhuriyeti’nin tapu senedi olarak değerlendirilebilir.