OSMANLI  İMPARATORLUĞUNUN   ORTAYA   ÇIKIŞI  VE YÜKSELME   DÖNEMLERİ...
 
1071   MALAZGİRT  Savaşı  TÜRK  tarihinde bir dönüm  noktasıdır.  SELÇUKLU  SULTANI ALPASLAN "1029-1072"
BİZANSLILARI  yenmiş. ve ANADOLU  kapıları  TÜRKLERE açılmıştır.  OSMANLILARIN  siyasal olarak  ortaya
çıkış nedenleri   ,güçsüzleşen   iki  imparatorluğun  arasında  yer  almalarıyla   başlar.  Bir yandan  BİZANS
İMPARATORLUĞU sürekli  gerilerken , öte  yandan  da  SELÇUKLULAR  ve  Selçuklular   üzerinde  denetim  sahibi
olan    İLHANLILAR   çökmüştür.  Ortada  hem sahipsiz  hem güçsüz   hem de  kamu düzenine  susamış
bir  bölge  kalıyordu.  BALKANLARA   olan yakınlık   ve hemen  buraya  geçişte  Beylikten  İmparatorluğa
geçişte önemli bir  öge  olmuştu.  Hükümetin  başkanı  "VEZİR-İ  AZAM" dı.  Yönetimin   her alanda   PATİŞAHIN
temsilcisi   olarak yetkiliydi. Devletin  kuruluşu sırasında  yalnız  tek bir  vezir vardı.  imparatorluk   döneminde
vezir sayısı artmıştır.  DİVAN-I  HUMAYIN'DA   vezirler, kadıaskerler, defterdarlar   daha sonrada  şeyhülislamlarda
bulunmaya başlamışlardır.  DİVANA   zaman zaman  PATİŞAH  başkanlık ederdi. ANADOLU  SELÇUKLU  DEVLETİNİN
çöküşü  sırasında  ANADOLU'DA  bir çok irili ufaklı   beylikler vardı.  OSMANLI BEYLİĞİDE  bunlardan biri idi.
bu beylik  ESKİŞEHİR yakınlarındaki   SÖĞÜT   kasabası idi.  OSMANLI BEYLİĞİ  tarih   sahnesinde  SELÇUKLULARIN
mirasçısı olarak  çıktı. Beyliğin  kuruluş yeri çok önemliydi   .çökmekte   olan iki   imparatorluğun  tam arasındaydı. 
bu  yer  OSMANLLARIN    büyüyüp  gelişerek  imparator   olmasında  en büyük etkendi. kurucusu OSMAN BEY'DEN
sonra  gelen  bütün  PATİŞAHLARIN   ve nihayet  KANUNİ   SULTAN   SÜLEYMAN  Dönemi  "46 yıl tahta kalmıştır"
 
 İMPARATORLUK   tarihi başarısını tamamlayarak   zirve yapmıştır.1566" DEVLET   küçük bir  emirlikten
koca bir imparatorluğa geçmiştir. İSTANBUL   "1453"   Osmanlıların  eline geçmiştir.  bu tarih ORTE ÇAĞIN
bitişi  YENİ  ÇAĞIN  Başlangıcı  olarak kabul edilir. Bu dönemler OSMANLILARIN   en parlak dönemleridir.  4 kıtaya  yayılan
bir imparatorluk    olmuştur.  Nihayet     1699  yılında   KARLOFÇA   ANTLAŞMASI  ile  ilk defa toprak kayıbı  başlamıştır.
       
                    OSMANLI  İMPARATORLUĞUNUN      ÇÖKÜŞÜ
          
 
OSMANLI    İMPARATORLUĞUNUN   ÇÖKÜŞ NEDENLERİNİ  İÇ VE DIŞ NDENLER OLARAK   İNCELEYEBİLİRİZ
1-  İÇ NEDENLER;  ( KAPİTÜLASYONLAR)     Bir çok   tarihçinin   yazıp çizdiği gibi    KAPİTÜLASYONLAR     FATİH 
Döneminde başlar "  denizlerde   VENEDİKLİLERE  verilen ayrıcalıklar"   KANUNİ    zamanında da    genişletilen 
KAPÜTİLASYONLAR   bir  anlamda  AKDENİZİN   yani    OSMANLI  düzenin bir parçasıydılar.  bir  başka deyişle
coğrafya    koşullarının   zorunlu sonuçlarıydılar. 
DİN   FAKTÖRÜ;  Osmanlı   Devletinin   yapısı  İSLAM  DİNİ  ile destekleniyordu.  İSLAM  gerek  toplumsal
gerek  bireysel  yaşamı  etkisi  altına  almıştır "HALİL İNALCIK"  KURAN'A   dayalı   ŞERİAT   Bütün  yaşamı
etkilemiş hatta teslim almıştır.  İSLAM  dinde  kurumsal   bir  yapı  yoktu.  OSMANLI   ULEMASI  din ile uğraşırken
neyin günah neyin sevap olduğunu   tartışırken   AVRUPA  DİNDE  reformu   tamamlamış   kilisenin  yetkileri budanmış
gerçek işlevi olan KİLİSEYE   dönmüştür.    YAVUZ SULTAN  döneminden  sonra OSMANLI   HALFELİĞDE  İSTANBULA
taşımıştı.   Devlet  ŞERİAT  YASALARI   ile  yönetilir olmuştu  ULAMA   denilen din  adamlarının sarayda  ve OSMANLI
Toprakları  içinde  çok  yetkileri vardı.    Patişah   ve bu din adamları devlet adına   adam öldürme yetkileri bile
vardı.  İSLAM  dini  hemen hemen  her alanı  denetim altında tutuyordu. PATİŞAH IN  kendisi bile  "ŞERİATA" bağlıydı.
  kurumsal olarak  ŞERİATA   uymazsa   tahtından   indirilebilirdi. 
 OSMANLI   PATİŞAHLARI  da   HZ. MUHAMMED   gibi   yargı ve yönetim işlevlerini   kişiliklerinde  birleştirmişlerdi.
Halife ve Sultan   OSMANLI  PATİŞAHLARIN      birlikte   kullandıkları  iki ayır addı. ŞERİAT  yanında   PATİŞAHIN  yetkilerinden
doğan  "örfi"  hukuk  da  vardı.  bakınız   "uğur mumcu" 
 
BATI  UYGARLIĞININ  OSMANLILAR  üzerinde  kurduğu  siyasal  ve ekonomik  denetim  mekanizmasıdır.
Ticaret ve sanayinin  HİRİSTİYANLARIN   eline geçmesiyle  bu etnik grupları   çok güçlendirmiştir. 
bu mekanizma  BATI    Emperyalizminin   sömürü   biçiminde   imparatorluğu    kemirip  bitirmişti
OSMANOĞLUNUN  tacına sonunda bütün bir imparatorluk  ve kendi de kurban edilmiştir.   çünkü yeryüzünde
değişmeyen tek olgu değişme olgusunun  ta kendisidir.  Hiç bir güç  koca bir imparatorluğun düzenini değiştirecek kadar öne çıkmamalıydı.  Değişmeyi  engellemeye çalışmak  iç dinamikleri saptırır.  bazen de yozlaştırır.
 
   İç  dinamik başta  kapitülasyonlar  sanra da siyasal ve  ekonomik  denetim biçiminde ortaya çıkan dış  dinamik
öğeleriyle  birleşince  " siz dışardan biz içerden"  koskoca 600 yıllık İMOARATORLUK  yıkılmaya,   tarihin  arka
sayfalarında kaybolmaya   mahkumdu.   
 
                     İMPARATORLUĞUN         SONU
 
1913  YILINDA  "İTTİHAT ve  TERAKKİ"  bir   "darbe  "   ile   hükümeti   ele  geçirdi.  Hemen  bu darbeyi 
izleyen  günlerde OSMANLILAR     BALKANLARI   yitirdi. Yunanistan ve  Bulgaristan   OSMANLILARADAN 
ayrılarak  bağımsızlıklarını  ilan ettiler.  1914   imparatorluktaki   tek  güç  "İTTİHAT ve   TERAKKİ  PARTİSİYDİ
DEVLET  yorgun bitkin   tükenmişti. iç huzursuzluklar  başlamıştı.    ENVER   PAŞANIN   Yanlış  yönlendirmesi
ile     devlet   ALMANLARIN  yanında   1.DÜNYA  SAVAŞINA   giriyordu.   Savaş   OSMANLININ sonunu
hazırladı.   13  KASIM   1918  DE   EMERYALİSLERİN Gemileri   İSTANBUL  LİMANLARINDA   yerlerini aldılar savaş gemileri
toplarını     saraya  doğru çevirdiler.  10 AĞUSTOS   1920 DE    imparatorluğun   tarihten  silinişi   olan 
SEVR    Antlaşmasını   imzalattılar.    Bu antlaşma  ile  600 yıllık   OSMANLI   tarihten  silinip gidiyordu.
 
SEVR'İ   imzalayan   PATİŞAH    ve hükümeti   , artık  TÜRK  Halkının  temsilcisi olamazdı.  MUSTAFA  KEMAL
19 MAYIS  1919  DA   SAMSUN'A   ÇIKTI.   UMUMİ   Manzara  çok kötü  halk çok  yorgun bitkin  yoksul
en önemlisi de   umutsuzdu. gördüğüm  manzara  çok kötü  "nutuk"   OSMANLI  600 yıldır  hep ANADOLUYU
hep ihmal etmişti.
MUSTAFA  KEMAL  PAŞA,  yenilmiş, yıkılmış   ,bölünmüş,  yorulmuş  ve  toprakları  elinden alınmış
olan imparatorluğun   kalıntıları  üzerinde  inanılmaz    bir  savaş   verdi.   EMERYALİZMİN    ŞIMARIK OĞLANI OLAN
YUNANLILAR  ANADOLU TOPRAKLARINI   MEZAR ETTİ. 
GEÇMİŞTEN   ARINDIRILMIŞ   DEMOKRASİNİN KURALLARINI  UYGULAYAN LAİK SOSYAL BİR  HUKUK DVLETİNİN
TEMELLERİNİ   ATARAK   23   TEMMUZ  1923 LOZAN ANTLAŞMASI İLE  YENİ TÜRKİYE  CUMHURİYETİNİ  29 EKİM
1923 TE   İLAN EDEREK TARİH SAYFASINA YAZDIRDI.
 
kaynakça;   NİYAZİ   BERKES-  HALİL İNALCIK--- EMRE  KONGAR---UĞUR  MUMCU  NUTUK-  

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.