Merkez Bankası'nın Statüsü, Osmanlı Hazineleri Nerede?

Nurullah Aydın 19.01.2015, 23:05
Merkez Bankası'nın Statüsü, Osmanlı Hazineleri Nerede?

Nurullah AYDIN

19 Ocak 2015-ANKARA

 

MERKEZ BANKASI'NIN STATÜSÜ, OSMANLI HAZİNELERİ NEREDE?

 

Türkiye’de her dönem tartışmalar yaşanır. Ama suskun kalınan temel iki konu vardır.

Türk-Osmanlı başkenti işgal edildiğinde İngiliz ve Fransız işgal güçlerince el konulan Osmanlı hazineleri nerede? Ve Merkez Bankası'nın statüsü nedir?

 

Batı; işgal ettiği veya rejim değişikliğini gerçekleştirdiği ülkelerin hazinelerine el koyar. Osmanlının başkenti işgal edildiğinde Osmanlı hazinelerine el konulmuştu. Nedense bugüne kadar hiçbir yetkili siyasetçi, tarihçi bu konuda bir şey yazmadı, konuşmadı. Peki neden?

 

Osmanlının yüzyıllar boyunca Anadolu, Ortadoğu, Kuzey Afrika bölgelerinden biriktirdiği dünyanın en büyük hazinelerinin akibeti meçhul bırakıldı. Peki neden?

 

Batı Osmanlının borçlarını yeni Türkiye’ye yüklediler. Kimse sorgulamadı, sorgulamıyor.

 

Osmanlı’nın tüm mirasını reddederken neden borçlarını üstlendi? İşgale karşı kurtuluş savaşı kazanılmıştır ancak yine de tüm borçları üstleniliyor. Üstelik Misak-ı Milli olarak ilan edilen en kıymetli topraklar olan Musul ve Kerkük’ü İngilizlere bırakılıyor. Peki neden?

 

1928 ve 29’daki dünya ekonomik krizi ve bize dayatılan Osmanlı’nın borç sarmalının gölgesinde Merkez Bankası kuruldu.

 

24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Anlaşması’na göre Osmanlı’nın borçlarının tasfiye edilmesine karar verildi. 1928’de imzalanan Paris Anlaşmasıyla ödeme planına bağlandı.

 

Borçtan, imparatorluğun bakiyesi; Arnavutluk, İtalya, Filistin, Bulgaristan, Irak, Lübnan, Yunanistan, Yugoslavya gibi Osmanlıdan doğmuş 14 ülke bu borçtan sorumluydular.

 

1912’den önceki borçların % 62’si, 1912’den sonraki borçların ise % 75’i Türkiye’ye ait sayıldı. Dörtte biri ise 14 ülke arasında pay edildi. Bu ülkelerin çoğu bu borcu ödemedi.

 

Osmanlının kaybedilen topraklarının, Türkiye’ye düşen toplam borçtan indirilmesi esas alındı. Yani imparatorluk topraklarının değeri borçtan düşülecekti. Toprak değeri nasıl ölçülecekti?

 

Cemiyet-i Akvam yani Milletler Cemiyeti bu durumun çözümü için bir hukuk profesörü İsviçreli bir Yahudi olan Eugene Borel’i hakem belirledi!

 

Borel, sınırlarımız dışında bıraktığımız toprakların emlak değerinin baz alınması gerektiğini savunuyordu. Ama toprağın salt emlak değeriyle ele almak olumsuzdu. Örneğin altında petrol kaynadığı anlaşılmış olan Musul’la, Bulgaristan’daki ıssız bir dağ köyü aynı sayılacaktı.

 

Osmanlı’nın borçlarını, genç devletin omuzuna kim yıktı? Türkiye, borçların son taksitini 1954 yılında kapattı. Hem de tüm faizleriyle. Musul’u ve Kerkük’ü bırakmamızı kimler istedi?

 

Güçlü bir Maliye’nin kurulabilmesi için para politikalarının düzenlenmesi gerekiyordu. İki engelden biri olan borçlar halledilmişti. İkinci engel merkez bankasının olmayışıydı. Devletin tüm işlemleri Osmanlı Bankası üzerinden yürütülüyordu.

 

Lozan’a göre banknot ihraç etme yetkisine sahip Osmanlı Bankası’nın sözleşmesi 1924 yılında sona erdi. Ancak Osmanlı Bankası’nı bir devlet bankasına dönüştürme çabalarının sonuçsuz kaldı, Hükümetin bazı isteklerini de yerine getirme karşılığında sözleşmesi uzatıldı. Merkez bankasının kuruluşunda Ziraat Bankası ve İş Bankası etkin rol almak için yarıştı. Ama bu iki milli bankamıza banknot ihraç etme yetkisi verilmedi.

 

1928’de Türkiye’ye davet edilen Hollanda Merkez Bankası İdare Meclisi Üyesi Dr. G. Vissering, özerk merkez bankası için bir rapor hazırladı. Onu İtalyan Uzman Kont Volpiizledi. Lozan Üniversitesi’nden Prof. Leon Morf’un desteğiyle Merkez Bankası yasa tasarısı hazırlandı. Tasarı, TBMM’de 11 Haziran 1930 tarihinde kabul edildi.

 

Merkez Bankasının hisseleri kime aitti?

Bankanın hisseleri (A), (B), (C) ve (D) sınıflarına ayrıldı. A sınıfı Hazineye, B sınıfı milli bankalara, C sınıfı yabancı bankalar ile imtiyazlı şirketlere, D sınıfı ise Türk ticaret kuruluşlarıyla Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ayrılmıştı. Sadece % 15’i hazinenin elinde tutuldu. İngiliz, Fransız, İtalyan hissedarlar vardı.

 

Bugün Merkez Bankasının yüzde kaçı hazineye ait? Kalan hisseler içerisinde İngiliz; Fransız ve İtalyan bankaları var. Şahıs olarak en büyük hissedar Ankaralı bir Yahudi.

Üç sıfırın atılması ile üç kez basılan paralar yeniden basıldı. Neden ve niçin? Ve yeni logo neyin simgeleri dersiniz?

 

Yine küresel bir soygun var. Yine ona bağlı bir küresel ekonomik kriz var.

 

Anadolu, Balkanlar, Bizans, Ortadoğu Mezopotamya, Kuzey Afrika hazinlerinin yüzyıllar boyu biriktirildiği Osmanlı hazineleri Nerede? Kimde?

 

Günün Sözü: Devletin bağımsızlığının simgeleri, bayrak, para ve yargı yetkisidir.


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
açık
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 13 Kasım 2019
İmsak 05:58
Güneş 07:25
Öğle 12:38
İkindi 15:17
Akşam 17:41
Yatsı 19:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@