Okul yönetiminin/yöneticilerinin sorunları ve çözüm önerileri

Eğitimci yazar Mustafa Tekeş sorunları yazdı, sorunların çözüm önerilerini de alanda bulunan bir eğitimci olarak sıraladı... İşte sorunlar ve çözüm önerileri...

Mustafa Tekeş 01.07.2017, 17:31 01.07.2017, 18:05
Okul yönetiminin/yöneticilerinin sorunları ve çözüm önerileri

OKUL YÖNETİMİNİN/YÖNETİCİLERİNİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Derler ki bir yerde sorun ya da sorunlar yoksa o yerde gelişme ve değişme yoktur. Bu nedenle değişimin en çok yaşandığı örgütler olan okulların sorunsuz olması mümkün değildir.

Okullarımızda beyin mesabesinde olan okul yönetimi, bu niteliğini, en çok da sorunların çözümünde kullanacaktır. Okul yönetimi bazı sorunları okul içinde çözebilmekte iken bazılarını ise çözebilmesi için okulun bağlı ya da ilgili olduğu kurum, kuruluş, kişi ve kişi topluluklarından yardım alması gerekmektedir.

Bendeniz bu bölümde daha çok okul yönetimini doğrudan ilgilendiren ve okul yönetiminin yalnız başına çözemeyeceği nitelikte ve ağırlıkta olan bazı sorunlardan söz edip bu sorunlarla ilgili çözüm önerilerimi belirtmekle yetineceğim.

Kanaatimce okul yönetimlerinin en önemli sorunu bütçe sorunudur.

Ortaöğretim kurumlarına merkezi devlet bütçesinden yapılan tahsisi bir yana bırakırsak her okulda en az üç çeşit bütçeden söz etmek mümkündür.

Bunlar okul-aile birliği bütçesi, spor kulübü bütçesi ve anasınıfı bütçesidir. Ancak bu bütçelerin gelir kaynakları oldukça sınırlı olup bu kaynaklardan elde edilen gelirler okulların rutin giderlerini bile karşılamaktan çok uzaktır. Üstelik mevzuat gereği anasınıfı bütçesi kapsamında elde edilen gelirler ancak anasınıfı giderlerine, spor kulübü bütçesi kapsamında elde edilen gelirler de ancak spor kulübü giderlerine sarf edilebilmektedir. Yine mevzuat gereği spor kulübü yıllık gelirinin yüzde on beşi lig heyeti hesabına aktarılmaktadır.

Okulun anasınıfı ve spor kulübü giderleri dışındaki tüm giderleri okul-aile birliği bütçesinden karşılanmaya çalışılmaktadır.

Okul-aile birliği bütçesinin gelir kalemleri kantin kirası, bağışlar, kermesler vs.dir. Bu kalemlerden kantin kirası dışındakiler gelir kaynağı niteliği taşımaktan uzaktır.

Toparlarsak okulların bütçeleri hem yeknesak değil hem de okulun giderlerini karşılamaktan uzaktır. Okul bütçelerinin yeknesaklığının sağlanması ve gelir kaynaklarının arttırılması gerekir. Örneğin yapılacak yasal düzenlemelerle mali durumu zayıf olmayan öğrenci velilerinden her yıl "eğitime katkı payı" alınması gelirin arttırılması için bir çözüm olarak düşünülebilir.

Eğitimde katkı payı alınması gelirin arttırılması için bir çözüm olarak düşünülebilir, lakin buda öğrenciler arasında eğitim eşitliği ilkesine ters düşeceğinden uygulanması doğru olmaz...

Okul yönetimlerinin bir başka önemli sorunu da personel eksikliğidir. Gerek kadrolu öğretmen eksikliği gerekse idari personel eksikliği zaman zaman eğitim öğretimi aksatacak duruma gelebilmektedir. Kadrolu öğretmen eksikliğinin, ücretli ve geçici öğretmenler görevlendirilerek nicelik yönünden geçici olarak giderilse de bu defa nitelik yönünden sorun devam edecektir. 

Müdür yardımcısı, memur ve hizmetli gibi idari personel eksikliği de okulun beyni olan okul yönetimini zaman zaman çalışamaz duruma getirmektedir.

Şöyle ki, memur veya müdür yardımcısı eksiği olan bir okul müdürü kendi asli görevinin yanında memurluk ve müdür yardımcılığı görevlerini de yapmak zorunda kalacaktır. Memurluk ve/veya müdür yardımcılığı görevlerini yapmak zorunda kalacak olan okul müdürü kendi yönetim ve denetim görevini ne kadar yapabilecektir. Bu durumdaki bir okul yönetiminin aksaması kaçınılmazdır. Nasıl ki, beynin aksaması ve görevini yapamaz duruma gelmesi vücudun diğer tüm organlarının aksamasına ve görevlerini yapamamasına yol açarsa okul yönetiminin aksaması ve görevini yapamaması tüm okulu etkileyecek ve okulun performansının düşmesi kaçınılmaz olacaktır.

Okul yönetimlerinin diğer bir sorunu da nitelikli personel sorunudur. Okullarımızda gerek öğretmenler gerekse idari personel arasında iyi yetişmiş, kendini sürekli yenileyen ve görevini gereği gibi yapan personel olduğu gibi maalesef az da olsa nitelik yönünden düşük personel de bulunmaktadır.

Nitelik yönünden sorunlu personelin, (özelikle eğitim öğretim hizmetleri sınıfındaki personelin) hizmet içi eğitim yoluyla yetiştirilmesi, buna rağmen niteliğinde bir iyileşme görülmezse başka alanlara, kendisinden verim alınabileceği alanlara kaydırılması, o alanlarda çalıştırılması gerekir. Çünkü niteliği düşük personelin eğitim öğretim hizmetlerinde tolere edilmesi mümkün değildir.

Hizmet öncesinde (=öğrenim aşamasında) çeşitli nedenlerle iyi yetişmemiş ve hizmet içinde de bu eksikliğini giderememiş bir öğretmenin öğrencilerine ve dolayısıyla ülkemizin geleceğine vereceği zararı tahmin etmek zor olmayacaktır.

Okul yönetimlerini kara kara düşündüren sorunlardan bir diğeri de okul binalarının yetersizliği sorunudur. Okul binalarımız ve müştemilatları, inşa edilirken günübirlik düşünüldüğü, gelecekte olabilecek gelişmeler hesaba katılmadığı için, okul binaları, maddi (=inşaat) boyutuyla değilse de işlevsel boyutuyla hemen eskimekte ve ihtiyaca cevap veremez duruma gelmektedir. Örneğin günümüzden çok değil on yıl önce yapılan okul binalarında okul öncesi eğitim, bilişim teknolojileri eğitimi vs düşünülmediği için bu alanlara uygun mekanlar ayrılmamıştır.

Günümüzde bu alanlar için mekan ihtiyacı doğduğu için henüz on yıl önce inşa edilen okul binaları inşaat açısından yepyeni olduğu halde işlevsel açıdan eskimiş ve ihtiyacımıza cevap veremez duruma gelmişlerdir. Bakanlığımızın son yıllarda bu konuya eğildiğini bazı örnek mimari projeler ürettiğini ve bu projelere uygun okul tesisleri inşa ettiğini memnuniyetle müşahede etmekteyim.

OKUL YÖNETİCİLERİNE ÖNERİLER

Yukarıdaki paragraflarda ancak bir kısmına değinebildiğim sorunları çözmek için çabalayan vefakar ve fedakar okul yöneticilerimize naçizane aşağıdaki önerilerde bulunmak istiyorum:

1. Çalışmalarında Toplam Kalite anlayışını (=felsefesini) benimsemeli yüklendiği misyonun farkında olmalı ve kendine mutlaka bir vizyon belirlemeli.

2. Kolektif akıla inanmalı ve önem vermeli; tüm çalışmalarında kolektif akılı devreye sokmalı; öğretmenler kurulu, şube öğretmenler kurulu ve zümre öğretmenler kurulu vs. toplantılarını kolektif aklın ortaya çıkması için bir platform olarak görmeli/kullanmalı.

3. Toplumun genel ahlaki değerleri ile örtüşen veya en azından bu değerlerle çatışmayan bir etik okul kültürü oluşturmaya çalışmalı. Okulundaki tüm paydaşlara, toplumun genel ahlaki değerlerine saygılı ve mesleğinin etik değerlerini yaşayan bir ahlaki model olmalı.

4. Demokratik yönetim anlayışını benimsemeli ve uygulamaları ile bunu kanıtlamalı.

5. Saydam (=şeffaf) ve hesap verebilir bir yönetim anlayışını benimsemeli ve bu anlayışı değişik argümanlar kullanarak hayata geçirmeli.

6. Mevzuat yönünden kendini yetiştirmeli; mevzuat değişikliklerini yakından izlemeli, kişilerin değil kuralların üstünlüğüne inanmalı ve bu inançla mevzuata uygun yönetim anlayışını benimsemeli.

7. Genel olarak insan haklarına, özel olarak da memur haklarına ve çocuk haklarına en azından saygılı bir yönetim anlayışını benimsemeli ve bunu uygulamaları ile göstermeli .

8. Yönetim uygulamalarında her şart altında eşitlik ilkesine uygun davranmalı; yine yönetim uygulamalarında tehdidi değil teşviki, cezayı değil ödülü vs ön plana almalı.

9. Okulunu çevrenin bir kültür merkezi haline getirmeye çalışmalı

10. Tüm eğitim yöneticileri tabi ki, yasalar çerçevesinde tek çatı altında toplanmalıdır.

YORUM SİZİN

SAYGILARIMLA


Yorumlar (0)
sisli
banner978
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 09 Aralık 2019
İmsak 06:22
Güneş 07:52
Öğle 12:46
İkindi 15:09
Akşam 17:30
Yatsı 18:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Beşiktaş 14 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 14 25
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 14 18
11. Çaykur Rizespor 13 17
12. Gaziantep FK 14 17
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 14 14
15. Kasımpaşa 14 12
16. Antalyaspor 14 12
17. Ankaragücü 14 9
18. Kayserispor 13 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 14 24
4. Bursaspor 14 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 13 21
7. Menemen Belediyespor 13 21
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Giresunspor 14 19
11. Adana Demirspor 14 18
12. Altay 14 17
13. İstanbulspor 14 15
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 14 11
16. Boluspor 14 11
17. Adanaspor 14 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 16 38
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Wolverhampton 16 24
7. Tottenham 16 23
8. Sheffield United 16 22
9. Crystal Palace 16 22
10. Newcastle 16 22
11. Arsenal 15 19
12. Brighton 16 19
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 15 16
17. Aston Villa 16 15
18. Southampton 16 15
19. Norwich City 16 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 16 31
4. Real Sociedad 16 27
5. Getafe 16 27
6. Athletic Bilbao 16 26
7. Atletico Madrid 16 26
8. Valencia 16 26
9. Granada 16 24
10. Osasuna 16 23
11. Real Betis 16 22
12. Levante 16 20
13. Villarreal 16 19
14. Real Valladolid 16 19
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 16 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 16 13
19. Leganés 16 9
20. Espanyol 16 9
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@