Mustafa Sabri mi Atatürk mü Özgürlükçü?

Acılar üzerinde yapılan yarışlar tarihi anlamadığımız gibi topluma çözüm de sunmaz. Tarihe “kim ne kadar acı çekti? Öldürüldü?” sorularını değil “, toplumu özgürlüğü, üretime ileriye götüren hangisiydi?” sorusunu önce sormalıyız.

Mustafa Solak 22.11.2017, 21:27
Mustafa Sabri mi Atatürk mü Özgürlükçü?

Mustafa Sabri Mi Atatürk Mü Özgürlükçü?

Acılar üzerinde yapılan yarışlar tarihi anlamadığımız gibi topluma çözüm de sunmaz. Tarihe “kim ne kadar acı çekti? Öldürüldü?” sorularını değil “, toplumu özgürlüğü, üretime ileriye götüren hangisiydi?” sorusunu önce sormalıyız. Olay ve kişilere buna hükmünü vermeliyiz. Cumhuriyet devrimi sanayiye dayalı, üretken bir devlet, kadını- erkeği eşit, Atatürk’ün deyimiyle “vicdanı, irfanı, aklı hür nesiller” yetiştirmek istiyordu. Bu da ancak yine Atatürk’ün sözüne atıf yapalım:

“Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz” sözüyle olanaklıydı. [1]

Bu kapsamda Tevhidi Tedrisat (Eğitimin Birliği), Medeni Yasa, Bazı kıyafetlerin giyilemeyeceği, bazı lakap ve ünvanların (ağa, şeyh, molla vb) yasak olduğuna, topraksız köylüye toprak dağıtımına dair yasalar çıkarmıştır. Cumhuriyet yönetimi kendi içine kapanık, ağalara, şeyhlere bağlı üretim anlayışı kırarak milli ekonomiyle bütünleştirmek istiyordu. [2]

Atatürk dönemi İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, özellikle doğu bölgesinde süregelen ağa, şeyh egemenliğini yani feodaliteyi “kurunuvusta (ortaçağdan kalma) bir sistem”[3] olarak niteleyerek Cumhuriyet yönetimi ile feodal ortaçağ güçlerinin karşı karşıya geldiğini belirtmiştir.

Bunlar mı toplumu özgürlüğe götürüyor, üretimi artırıyor, yoksa şeyhülislam Mustafa Sabriler mi?

Tokat’ta bir okula adının verilmesi ve tepki üzerine bir gün sonra şehit Yakup Akdağ ismiyle değiştirilmesi bu soruyu sormamızı gerekli kıldı. Bu soruya Mustafa Sabri’nin sözleri ve uygulamaları üzerinden yanıt arayalım.

  • Milli mücadele kahramanlarını “hainlikle” suçlar.
  • İngiliz Muhipleri Cemiyeti içinde sürdürmüştür.
  • Mustafa Sabri, Kuva-yı Milliye’ye karşı 8 Nisan 1920’de kurulan Hilafet Ordusu adı altındaki Kuva-yı İnzibatiye’ye destek verdi.
  • Sevr Antlaşması’nı imzalayan hükümette şeyhülislam olarak görev aldı ve Antlaşmanın kabulü yolunda fikir sunmuştur.
  • Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey’in idamına şeyhülislâm olarak fetva verdi.
  • Tealî-i İslam (İslami Yükseltme) Cemiyeti’nin yöneticisidir. Bu cemiyetin beyannamesinde Atatürk’e ve Kurtuluş Savaşı verenler için “Talât, Enver, Cemal, Mustafa Kemal vesaire gibi beş on şakînin vücudunu ortadan kaldırmak”, “alçaklar ve hempaları bu cinayetleri hep sizin sayenizde yapıyor; bunları vücudlarını külliyen dünyadan kaldırmak beşeriyet için, Müslümanlık için bir farz olmuştur” diyor.
  • Bu beyannamede işgalcilerin sözcülüğünü şöyle dile getiriyor:

“Şimdi sulh imzalandı Kuvâ-yı Milliyye belâsının tevlit ettiği mecburiyetle galip devletlere karşı yeniden taahhüt altına girdik. Devletler şimdi bize: ‘Eğer Anadolu’da Kuvâ-yı Milliyye isyanını devam ettirir ve bastıramazsanız İstanbul’u da elinizden alacağız’ diyorlar.”

  • Kadınlara geçim hürriyeti vermeye, erkeklerin kadınları himayelerinden atmaları sonucunu doğuracağı içi karşıdır.
  • Erkek kadından üstün olduğu için boşama hakkı erkeğe verilmiştir.
  • Çok eşliliğin yasaklanmasına da karşıdır.

Tarihçi-yazar

Mustafa SOLAK

DİPNOTLAR

[1] Mustafa Solak, “Laikliği Doğru Anlamak” kitabı, sayfa 68.

[2] Mustafa Solak, Şükrü Kaya (Atatürk’ün Bakanı) kitabı.

[3] Şükrü Kaya (Atatürk’ün Bakanı) kitabı, sayfa223.

Yorumlar (0)
-7°
açık
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 26 Ocak 2020
İmsak 06:28
Güneş 07:55
Öğle 13:06
İkindi 15:44
Akşam 18:07
Yatsı 19:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 18 23
12. Denizlispor 18 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 19 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Bursaspor 19 33
3. Erzurum BB 18 31
4. Keçiörengücü 19 29
5. Akhisar Bld.Spor 19 28
6. Ümraniye 19 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 18 27
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Balıkesirspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Barcelona 21 43
2. Real Madrid 20 43
3. Sevilla 21 38
4. Atletico Madrid 20 35
5. Valencia 21 34
6. Getafe 20 33
7. Villarreal 21 31
8. Athletic Bilbao 21 31
9. Real Sociedad 20 31
10. Osasuna 21 28
11. Real Betis 20 27
12. Granada 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Espanyol 21 15
20. Leganés 20 14
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@