Maarif Kongresi’nden AYM’nin Dersane Kararına

Kütahya-Eskişehir Savaşları sürerken ve Afyon ve Bilecik kaybedilmiş Mustafa Kemal, kongrenin toplanmasına öncülük etmiştir. 

Maarif Kongresi’nden AYM’nin Dersane Kararına

Kütahya-Eskişehir Savaşları sürerken ve Afyon ve Bilecik kaybedilmiş Mustafa Kemal, kongrenin toplanmasına öncülük etmiştir. 

           16 Temmuz 1921’de Ankara’da toplanan 1. Maarif (Eğitim) Kongresi,   gelmesiyle başlamıştır. Eğitime ne kadar önem verildiği Mustafa Kemal’in cepheden gelmesi ve aşağıdaki ifadelerinden anlaşılmaktadır: 
“Milli bir eğitim programından bahsederken, eski devrin bütün hurafelerinden sıyrılmış, yaradılışımıza hiç de uymayan yabancı düşüncelerden,  Doğu’dan ve Batı’dan aşırma bütün yabancı etkilerden tamamen uzak ve milli karakterimize ve tarihimize uygun bir kültür kastediyorum.”

İlk defa erkek ve kadınlar bir arada toplantı yapmışlardır. Toplantıya katılanlar arasında Halide Edip Adıvar da bulunmaktadır. Karma toplantı eleştirilere neden olmuş ve Mustafa Kemal Paşa bu eleştirilere tepki göstermiştir.
Maarif Kongresi Gündemindeki Konular

Kongre okul ve öğrenci mevcudunu tespit etmek ve eğitime millî bir yön vermek amacıyla toplanmıştır. Kongre’de ele alınan konular şöyledir:
Mevcut okul, öğrenci ve öğretmen sayısı ile ilgili istatistiki bilgiler
Okulların durumu, yarım kalanların yapımı
Ziraat ve sanayi okullarının durumu
Yabancı ve özel okulların kapatılması
İlköğretim modelinin değiştirilmesi, yöreye göre, ihtiyaca göre eğitim sisteminin belirlenmesi
İlköğretimin 5 seneye çıkarılması
Yerel üretim ve bu bilgileri aktarabilecek uzmanların durumu 
              Köy öğretmenleri ile ilgili ayrı bir düzenleme önerilmiştir. Bu anlayış eğitimin yöreye, ihtiyaçlara uygun olmasını öngören Köy Enstitüleri’ne temel oluşturmuştur.
Anayasa Mahkemesi’nin Dersane Kararı
           Anayasa Mahkemesi, dersanelerin özel okula dönüştürülmesini, dönüşmeyenlerin kapatılmasını öngören düzenlemeyi iptal etti. Böylece dersaneler kapatılmayacak. Temel liseye dönüşen dersaneler okul olarak kalabilecektir.
           AKP, 13 yılda özel okullara yönelik doğrudan teşvik uygulamalarında ciddi adımlar atmıştır. AKP “paralel yapıyla mücadele” bahanesiyle özel okullara dönüşmeye zorlarken, devlet okullarına vermediği kaynağı, özel okullara peşkeş çekmiştir.
           Bu, paranın ve maddi olanakların eğitimin ticarileştirilmesi ve piyasalaştırılması için özel sermayeye aktarılmasıdır. 
Kamusal, Ulusal, Laik Eğitim
          Dersanecilik faaliyetine devam edecek olan Temel Liseler kaldırılmalıdır. Eğitim özel okullarda ve dersanelerde değil devlet okullarında yapılmalıdır. Çünkü eğitimin özel olması, eğitim sisteminin parçalanmasıdır. Cemaatler ve sermaye kesimi, kendi ihtiyacına uygun okullar ve üniversiteler açabilmiştir. Bu ise ait yobazlığı besleyen ve parası olanların kaliteli eğitim alabildiği seçkinci bir anlayıştır.
          19 Milli Eğitim Şurası’nda karma eğitimin ortadan kaldırılmasının tartışılırken, 1. Maarif Kongresi’nde kadın-erkek öğretmenler beraber oturarak eğitimin cinsiyetçi ve yobaz anlayıştan kurtarılmasına yönelik mesaj vermiştir.
          Eğitimin ezberci değil yöreye ve ihtiyaca uygun, uygulamalı olmasına yönelik 1. Maarif Kongresi, eğitimin tüm topluma yayılması açısından da parasız, seçkinci olmayan bir anlayışı savunmuştur.
           Özetle; eğitim sermayenin değil halkın ihtiyaçlarına göre bilimsel, laik, demokratik, kamusal ve parasız olmalıdır.

  Araştırmacı-yazar
   Mustafa Solak
 Solak81@outlook.com

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.