Atatürk gözlerden uzaklaştırılıyor ve önemsizleştiriliyor

Tarihçi Yazar Mustafa Solak yazdı...

Mustafa Solak 27.07.2017, 22:38
Atatürk gözlerden uzaklaştırılıyor ve önemsizleştiriliyor

TC İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK MÜFREDATLARI

MEB, 18 Temmuz’da yeni Ortaöğretim tarih dersleri öğretim programını (müfredatını) yayınladı. Henüz ders kitabını yayınlamasa da yeni programda Atatürk’e ve O’nun ilkelerine Ocak ayında yayınladığı taslaktan daha az yer verildi.

Biz taslakların Atatürk, Cumhuriyet, laiklik, milli kimlikten olabildiğince gözden uzak tutmaya, önemsizleştirmeye çalışmakla değerlendirirken yeni müfredatlar bu kaygılarımızın artmasına neden oldu. Çünkü “sadeleştirme” söylemi altında Atatürk’e, devrimin pratiğine taslaktan daha az verilmeye, dahası Cumhuriyet devrimiyle hesaplaşmaya çalışıldığını gözlemliyoruz.

Kazanım, öğrenme süreci içerisinde, planlanmış ve düzenlenmiş yaşantılar yoluyla öğrencinin kazanması beklenen bilgi, beceri, tutum ve değerlerdir.

ORTAÖĞRETİM T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ MÜFREDATI

Atatürk gözlerden uzaklaştırılıyor ve önemsizleştiriliyor

Ocak’taki taslağın ilk ünitesinin başlığı “20. Yüzyılın Başlarında Osmanlı Devleti ve Mustafa Kemal” idi. Yeni müfredatın 1. ünitesinin başlığından “Mustafa Kemal” çıkarılarak “20. Yüzyılın Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya” oldu. Bu ünitedeki “Mustafa Kemal’in 5. ve 3. ordularda aldığı vazifelere değinilir” şeklindeki kazanım açıklaması çıkarıldı. Fakat “Irak Cephesi’ndeki Kut’ül-Amâre Zaferi’ne ve Medine Müdafaası’na değinilir” kazanımı ise yeni müfredatta yer aldı. Anlaşılıyor ki son zamanlardaki Kut’ül-Amâre Zaferi’nin görkemli kutlanmasını dikkate aldığımızda Cumhuriyet tarihine dinsel yönü ağır basan alternatif tarih anlayışı yerleştirilmek isteniyor.

Taslaktaki “Millî Mücadele’nin Hazırlık Dönemi” ve “İstiklal Harbi’nde Cepheler” ünitelerindeki konular birleştirilerek müfredatta “Millî Mücadele” ünitesi olarak yer aldı. Taslaktaki “Mustafa Kemal’in kişilik özellikleri ve özlü sözlerine yer verilir” kazanımı çıkarıldı. “Mustafa Kemal’in İstanbul’daki faaliyetleri ve Samsun’a çıkışının gerekçeleri vurgulanır” kazanımından “Mustafa Kemal’in İstanbul’daki faaliyetleri” kısmı çıkarıldı ve “Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkarak Millî Mücadele’yi başlatmasına değinilir” şeklinde düzenlendi.

 Taslaktaki “Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri” ünitesi kaldırılarak ilkelere müfredatta sadece başlık düzeyinde yer verilerek sınırlandırılmıştır. “Atatürkçülük ve Türk İnkılabı” ünitesinin 1. kazanımında “Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık ilkeleri açıklanır” ve 8. kazanımında “Atatürk ilke ve inkılaplarını oluşturan temel esasları Atatürkçü düşünce sistemi açısından analiz eder. Millî tarih bilinci, vatan ve millet sevgisi, millî dil, bağımsızlık ve özgürlük, egemenliğin millete ait olması, millî kültürün geliştirilmesi, Türk milletini çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkarma, millî birlik ve beraberlik, ülke bütünlüğü çerçevesinde ele alınır” demek suretiyle sınırlandırılmıştır.[1]

“Atatürkçülük ve Türk İnkılabı” ünitesinde “Atatürkçü düşünce sistemi” ifadesi geçmekle beraber tanımı, özellikleri verilmemiştir. Aynı durum “Atatürkçülük” için de geçerlidir. Anlaşılıyor ki hükümet sadece Atatürk’ü anlatmak istiyor ama Atatürkçülük’ün tanımını yapmayarak anlattığı şeylerin Atatürkçülük ile ilgili olduğunu öğrencilere doğrudan vermek ve kendisini bu tanımla bağlamak istemiyor.

 “Toplumsal alanda yapılan inkılapları ve meydana gelen gelişmeleri kavrar” kazanımında, taslakta yer alan “Mustafa Kemal’e ‘Atatürk’ soyadı verilmesi üzerinde durulur” ve “Atatürk Orman Çiftliği örneğinden yola çıkarak Atatürk’ün modern tarımın gelişimine ve çevre bilincine verdiği önem vurgulanır” kazanım açıklamaları yeni müfredatta yer almamıştır.[2]

“Atatürk’ün hasta olduğu dönemde devletin iç ve dış konuları ile yakından ilgilendiği belirtilir.  Yurt içi ve yurt dışı basında Atatürk’ün ölümüyle ilgili gazete haberlerine yer verilir” ifadesi taslaktan çıkarıldı.

Alternatif tarih çabası

Taslaktaki “Şeyh Sait İsyanı, Mustafa Kemal’e suikast girişimi ve Kubilay Olayı’nın siyasi sebep ve sonuçları ve meydana getirdiği değişim farklı kaynak ve yaklaşımlardan alıntılar kullanılarak vurgulanır” ifadesi “Şeyh Sait İsyanı, Takrir-i Sükûn Kanunu, İstiklal Mahkemeleri ve Kubilay Olayı farklı bakış açısı ve kaynaklardan yola çıkarak ele alınır. Mustafa Kemal’e suikast girişimine değinilir” şeklinde düzenlenmiştir.[3] Taslakta ayrıca “İstiklal Mahkemeleri’nin kuruluş gerekçeleri, işleyişi ve bu mahkemelere getirilen eleştirilere farklı kaynak ve görüşlerden alıntılar yapılarak yer verilir” ifadesi vardı.

Görüldüğü gibi Takrir-i Sükûn Kanunu, İstiklal Mahkemeleri, Mustafa Kemal’e suikast girişimi ve Kubilay Olayı müfredata girmiştir. Bu konuların müfredatta özellikle işlenmesi, Atatürk dönemine ilişkin bu noktalarda eleştirilerin yoğunlaşmasıyla ilgili olmalıdır. “Farklı bakış açısı” adı altında Atatürk dönemine suçlama getirilecektir. Amaçlanan yanlış uygulamaları eleştirmek değil Cumhuriyet devriminin başarısızlığını ortaya koymaktır. Cumhuriyet devrimine ve Atatürk ilkelerine yönelik karşıt fikirlerin de gündeme getirilebileceği ifade edilmiş oluyor. Son dönemdeki tartışmalara bakıldığında bu anlaşılabilir.

“Mustafa Kemal’in cumhurbaşkanı seçilmesi vurgulanır” ifadesi taslaktan çıkarılmıştır. Taslakta yer alan “1. TBMM’nin genel özelliklerine değinilir” ifadesi “1. Meclisin ve 2. Meclisin teşekkülündeki yöntem ve süreçlere kısaca değinilir” şeklinde genişletilmiştir. [4] 1. ve 2. Mecliste padişahlık ve halifelik yanlıları vardır. Özellikle 1. Meclis Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasını baş mesele yaptığı için padişahlık ve Cumhuriyet tartışması pek yaşanmamıştır. Bilindiği üzere Atatürk, egemenliğin Türk milleti tarafından zorla ele alındığını ve buna karşı olanların kafalarının kesileceğini belirtmiştir. Atatürk’ün bu sözleriyle meclisin korkutularak egemenliğinin ipotek altına alındığına dair Cumhuriyet karşıtı, dinci alternatif tarih arayışına uygun tezin dile getirileceği açıktır.

Mondros Ateşkes ve Sevr Antlaşması’na karşı İstanbul Hükümeti’nin, Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin tutumu üzerinde durulur” ifadesiyle de sorumluluk sadece İstanbul Hükümetlerine yüklenmekte padişahın emperyalizm işbirlikçiliği, olumsuz rolü gizleniyor. [5]

Taslakta Kurtuluş Savaşı’nın gerçekleşmesinde önemli rol oynayan asker ve sivil kahramanlardan “Kazım Karabekir, Fevzi Çakmak, İsmet İnönü, Rauf Orbay, Fahrettin Altay, Cevat Çobanlı, Cafer Tayyar Eğilmez, Ali Fuat Cebesoy, Şahin Bey, Sütçü İmam” isimleri sayılmak suretiyle anekdotlara yer verileceği belirtilmişti. Müfredatta ise Rauf Orbay, Fahrettin Altay, Cevat Çobanlı, Cafer Tayyar Eğilmez, Ali Fuat Cebesoy’un adları kaldırılmış, sadece “vb” ifadesiyle başka kahramanların da anlatılacağı kastedilmiştir. Bu isimlerin neden kaldırıldığı ise belirtilmemiştir. Bazı isimlerin seçilmesi, üstelik genel değil de bölgelerinde lider olan Şahin Bey, Sütçü İmam’ın özelikle belirtilmesi alternatif tarih anlayışıyla ilgili olmalıdır.[6]

FETÖ, PKK müfredata giriyor

Müfredat günümüzü de içerecek şekilde ele alınmıştır. 15 Temmuz darbe kalkışması PKK, FETÖ şöyle yer bulmuştur:

“Terörün ve terör örgütlerinin (PKK, DAEŞ, FETÖ/PDY) ortaya çıkış nedenleri ile terörü önlemeye yönelik tedbirlere 15 Temmuz 2016 darbe kalkışması örneği üzerinden değinilir.”[7]

Dahası 11 Eylül Saldırıları, Arap Baharı’nın Ortadoğu ve dünyaya etkileri, Irak ve Suriye’deki siyasi gelişmeler ile bu gelişmelerin Türkiye’ye etkileri, Türkiye’nin mülteci sorununa yaklaşımı da işlemiştir.

FETÖ, PKK ve IŞİD’in (DAEŞ) müfredata girmesi emperyalist güdümlü darbe ve bölücülüğün ülkemizi bölmeye yönelik girişimini ortaya koymak ve milletimizi uyarmak bakımından önemlidir. Yalnız Arap Baharı, Suriye’de gelişmeler mezhepçi, yayılmacı temelde anlatılmayarak bölge ülkeleri arasındaki işbirliğine hizmet etmelidir.

ORTAOKUL T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK MÜFREDATI

8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin taslağının 8. ve 14. maddelerinde yer verilen “Atatürkçü Düşünce Sistemi” ifadesi çıkarılmıştır. 8. maddede “Atatürk’ün dünya görüşünü ve düşüncelerini benimseyerek Atatürkçü düşünce sisteminin bir savunucusu olur”, 14. maddede ise “günümüzün ve geleceğin sorunlarına Atatürkçü bir yaklaşımla çözümler getirebilecek tutum, davranış ve beceriler kazanır” cümleleri yazılıydı.[8]

 “Atatürkçülük ve Çağdaşlaşan Türkiye” ünitesinden sonra “Demokratikleşme Çabaları” ünitesi yer alıyor. Türkiye çağdaşlaşırken demokratlaşmıyor sanırım. MEB çağdaşlaşma ile demokratlaşmayı birbirinden kopuk görüyor anlaşılan. Çağdaşlaşan Türkiye’nin temeli olarak Atatürk ilkelerini gören MEB neden demokratlaşmayı farklı anlıyor?

“Atatürk’ün öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur. Atatürk’ün özgüven ve özsaygısını kazanmasında etkili olan öğretmenlerinden örnekler verilir”[9] ifadesi çıkarılarak yeni müfredatta şu şekilde yer aldı:

“Çanakkale Cephesi’ndeki deniz ve kara zaferleri ile Irak Cephesi’ndeki Kut’ül-Amâre Zaferi’ne ve Kafkas Cephesi’ndeki Sarıkamış Harekâtı’na değinilir.”[10]

Taslaktaki “Mustafa Kemal’in cephelerdeki görev ve başarıları çeşitli alıntılar üzerinden ele alınır” ifadesi “Mustafa Kemal Paşa ve diğer önemli şahsiyetlerin cephelerdeki görev ve başarıları çeşitli alıntılar üzerinden ele alınır” şeklinde düzenlenmiştir. Elbette zaferde önemli payı olan başka şahsiyetlere yer verilmesi iyi olmuştur ama kimi tarihçilerin Çanakkale’de Atatürk’ün rolünü önemsiz gören yaklaşımına benzer bir bakış açısının var olabileceğine dair kaygıları da beslemektedir.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında “Osmanlı Devleti’nin teslimiyetçi tutumu”nun vurgulanacağı ve “İstanbul yönetimince imzalanan Sevr Antlaşması’na karşı Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin tutumunu değerlendirir” ifadeleri taslaktan çıkarılmıştır.[11]

Bunun yerine Osmanlı yöneticilerinin, padişahın tutumunu özden uzaklaştırmak üzere şöyle daha yumuşak bir ifade kullanılmıştır:

Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder. Mustafa Kemal’in ve halkın tepkisi millî birlik ve beraberlik ile vatanseverlik açısından ele alınır.”[12]

Dahası müfredata “Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin Sevr Antlaşması’na karşı tepkilerini değerlendirir” cümlesi eklenmiştir. Belki de bu Türk milletinin tepkisi içinde Vahdettin’in tepkisi de yer alacaktır.

Taslaktan “Atatürkçülüğün amaç ve nitelikleri konusunda çıkarımlarda bulunur” kazanımı ve bu kazanımla ilgili şu cümle çıkarılmıştır:

“Türk milletinin bugün ve gelecekte tam bağımsız olarak şerefli, haysiyetli, huzur ve refah içinde aşaması, devlet yönetiminde millet egemenliği, aklın ve bilimin rehberliğinde millî kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkarmak esas ve amaçları doğrultusunda gerçekçi fikirlere dayanması, inkılapçılık ilkesi doğrultusunda sürekli daha ileriye ve iyiye yönelmeyi amaçladığı vurgulanır.”[13]

“Atatürk ilke ve inkılaplarına sahip çıkma ve sürekliliğini sağlama konusunda sorumluluk alır”[14] ifadesi de çıkarılarak yeni müfredatta Atatürk ilke ve inkılaplarının değil Cumhuriyet’in sürekliliğini sağlamaya ve Cumhuriyet’e sahip çıkmaya dönüştürülerek Atatürk ilke ve inkılaplarının savunucusu olmadıklarını göstermeye çalışmışlardır:

“Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’nden hareketle Cumhuriyet’in korunmasında ve sürekliliğinin sağlanmasında gençliğe verilen görev ve sorumluluklar vurgulanır.”

“Demokratikleşme Çabaları” ünitesinde “Atatürk Dönemi’ndeki demokratikleşme yolunda atılan adımlar” olarak Cumhuriyet Halk Fırkası, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası örnek verilmiştir.[15] Sanki bu partiler kurulana kadar demokrasi yokmuş gibi ele alınmış.

Oysaki bağımsızlığın sağlanması, padişah, ağa, şeyh egemenliğine karşı Cumhuriyet’in kurularak egemenliğin halka geçmesi en büyük demokrasidir. Kaldı ki demokrasi seçimler, siyasi partilerden ibaret değildir. Demokrasi şekle değil öze ilişkindir. Demokrasi, devletin bağımsızlığı, kadın-erkek eşitliği, hukuksal eşitlik, insanın yaşamın ağa, şeyh, tek adam bürokrasisinden özgürleşmesidir. Bunlar olmadıktan sonra partilerin olması demokrasi anlamına gelmez. Onun için partilerin varlığına, seçimlere endeksli demokrasi anlayışını doğru bulmuyoruz.

Dahası “demokratikleşme çabalarına ilişkin olarak Büyük Nutuk’ta yer alan kısımlardan kanıtlar” gösterileceği belirtilmiş. Bakalım kitabı gördüğümüzde nasıl kanıtlar sunacaklar.

Bu ünitedeki “çağdaş, demokratik ve laik Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı tepkiler ve uluslararası ilişkiler açısından Şeyh Sait İsyanı’nı analiz eder”[16] cümlesinde görüleceği gibi bu isyanı “çağdaş, demokratik ve laik Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı bir tepki olarak değerlendirirlerken şimdi müfredatta bu ifade yer almadı.

Türk milletinin cumhuriyet yönetimindeki kararlılığı ve çok partili siyasî hayata etkisi açısından Kubilay Olayı’nı analiz eder” cümlesi de taslaktan çıkarıldı.[17] Ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi müfredatında görüleceği üzere Kubilay Olayı’na Türk milletinin Cumhuriyet yönetimindeki kararlılığı açısından değil “farklı bakış açıları” söylemiyle Cumhuriyetle hesaplaşma noktasından yaklaşılmıştır.

Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası” ünitesinden “Atatürk’ün ölümü üzerine yayımlanan yazılı ve görsel kanıtlardan hareketle fikir ve görüşlerinin evrensel değerine ilişkin çıkarımlar”, “Türk milletinin ulu önderine ebedî bağlılığına ve minnet duygusuna ilişkin çabalarına kanıtlar”, “Atatürk’ün kişilik özelliklerinden çok yönlülüğü, akılcılığı, bilimselliği, çağdaşlığı” kısımları taslaktan çıkarıldı.[18]

Tarihçi-yazar

Mustafa SOLAK

 

[1] MEB Ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı, s.31-32.

[2] MEB Ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Taslak Programı, s.23.

[3] MEB Ortaöğretim Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı, s.32.

[4] Aynı yer.

[5] Age, s.28-29.

[6] Age, s.31.

[7] Age, s.35.

[8] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı, s.3-4.

[9] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Taslak Öğretim Programı, s.10

[10] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı, s.10.

[11] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Taslak Öğretim Programı, s.10-11.

[12] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı, s.13.

[13] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Taslak Öğretim Programı, s.13.

[14] Aynı yer.

[15] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı, s.16.

[16] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Taslak Öğretim Programı, s.14.

[17] Ortaokul T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Taslak Öğretim Programı, s.14.

[18] Age, s.15.


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 13 Kasım 2019
İmsak 05:58
Güneş 07:25
Öğle 12:38
İkindi 15:17
Akşam 17:41
Yatsı 19:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@