MOBBİNG’İN TANIMI, ÖZELLİKLERİ, UYGULANMASI VE HUKUKİ DURUMU
 
 
          Mobbing; bir veya bir grubun, farklı bir bireye veya başka bir kesime bireysel veya toplumsal psikolojik baskı  yapmasıdır. Latin kökenli olan sözcük; baskı, psikolojik şiddet, manevi taciz, ablukaya alma, rahatsız etme ya da sıkıntı vermek anlamlarına gelmesinin yanında en iyi ifadeyle  özel ya da resmi kurumlarda işveren tarafından çalışana psikolojik terör uygulanması tanımıdır. Genellikle kontrolün zayıf olduğu örgütlerde yetkiyi elinde bulunduran kişi veya kişilerin diğer kişi veya kişilere psikolojik yollardan, uzun bir zamanda sistematik psikolojik baskı uygulamasıdır da denilebilir.
 
Örnekler: 
 
1-Öğretmen olarak çalışmış olduğunuz okulda, idarenin mevzuata aykırı bir şekilde sıkıntı yaratan, sınıf tekrarı yapan öğrencilerin toplandığı sınıfın ya da sınıfların derslerinin  ona yakın aynı branştan öğretmen olmasına rağmen özellikle birine verilmesi,
 
2-Ders programı yapılırken, en iyi sınıfların tamamını kendilerine yakın olanlara verilerek imkanlar olmasına rağmen kurbanının isteklerini hiç dikkate alınmaması,
3-Disiplin sorunu oluşturacak sınıfların mobbing yapılmak istenen öğretmene verilmesi,
 
4-Mevzuata aykırı işlemlerini gizlemek için buna itirazları olan personelin ısrarla üzerine gidilmesi,
 
5-Kendilerine güveni olmayan ve bunun sonucunda sıkıntı yaşayan idarenin hıncını başka personellerden çıkarılması,
 
6-Kendileri gibi düşünmeyen personele ya da personellere bir şekilde psikolojik işkence yapılarak okuldan ayrılmasının sağlanması,
 
7-Bile bile mevzuata aykırı olan işlemleri amirlerini kullanarak onlara yaptırılması ve bunun sonucunda oluşan boşlukların altından kalkamaması ile oluşan psikolojik ezikliği mobbing uygulanmak istediğinden çıkarılması gibi örnekler verilebilir.
 
           Verilebilir de ancak kendini gerçekleştiren, kendine güvenen mobbinge uğrayan öğretmen bu durumda bütün iyi niyetini ortaya koyarak alt alternatiflerden yararlanarak çözüm yollarını denemesi,  yapılanları bu çözüm yollarıyla bertaraf edemiyorsa veya üstesinden gelemiyorsa,  vakanın  teftişi için bakanlıktan müfettiş istemesidir. Aynı durum diğer kurumlar için de geçerlidir.
.....
          Mobbing; genellikle gücü elinde bulunduran yetersiz örgütün; mevzuat çerçevesinde olmaksızın sorumlu olduğu personelleri aşırı derecede denetlemeye çalışmak istemesi, elindeki imkanları kaybetmekten korkması ve bunun sonucunda nevrotik davranışlarda bulunması, egemen açlık yaşaması, kötü niyetli bir şekilde çirkef hilelere başvurması, sempatik değil de antipatik özellikleri taşıması, toleransı davranamaması, düşmanlık yapmaktan zevk alması, sıkıntı içinde bulunduğu esnada zevk arayışında bulunması gibi atmosferin had safhada olduğu ortamlarda daha yoğundur. 
 
          Mobbing uygulayanların da ruh halleri yerinde olmadığı, düşmanca davranışlardan zevk alınması anormal bir durum olduğu, onlar için de ayrıca bir şeyler yapılması gereken bir gerçektir. Yapılan  araştırmalarda da mobbinge başvuran yöneticilere destek verenlerin çoğu da korkak, endişeli, egemen olma hırsı, psikolojik ya da psikiyatrik hasta olduğuna veya kendilerini ezik hissettiğine  ilişkin bulguların  olduğu tespit edilmiştir. 
 
            Yöneticiler; personele, gereksiz ve sahip olduğundan da az nitelik gerektiren görevler verir, çalışanın işlerini sürekli değiştirmekten zevk alır, özgüvenlerini ortadan kaldırmak için yalan dolana başvurur ve bununla mutlu olduğu görülür, bu da sağlıklı bir insanda bulunan bir davranış değildir. 
 
             Çalışanların şerefi, haysiyeti ve mesleği zedelemeye çalışır; hile hurdaya başvurmaktan kaçınmazlar, yıldırmayla İtibarını kaybettirerek  kafa karıştırmaya, teslim olmaya zorlanır. Bu psikolojik işkence sonucunda çalışanın benlik duygusu zamanla zedelenir, endişe duyguları yaşar, uyku bozuklukları oluşur, kafası karışır, kendine olan güveni azalır,  öfke, panik atak gibi sağlık sorunları ortaya çıkar. Kalp krizi geçirebilir,  hatta intihar vakaları bile ortaya çıkabilir. “Western Washington Üniversitesi profesörlerinden sosyal psikolog Gary Namie'ye göre; uygulanan mobbing sonucunda kurbanların %40’tan fazlası bunalıma girer, kadınların %30’dan, erkeklerin %20’den fazlası çalıştığı kuruma dönemeyecek duruma gelirmiş. Kısacası kurbanların topluma katkısı adeta yok oluyormuş”
 
Mobbing Kurbanları Kendilerini Nasıl Koruyabilirler:
 
            Mobbing kurbanların; pes etmemesi, gerekli mercilerden destek alması, kendini bırakmaması, yok edilmeye çalışılan özgüvenini sürekli geliştirmesi, oluşan yaralarını sarmaya çalışması, mevzuat çerçevesinde gerekli yasal işlemlere başvurması, psikolojik savunma mekanizmalarını geliştirmeye çalışması gibi yöntemlere başvurarak zararı minimize edebilirler.
 
Hukuki Durum:
 
            Türk Ceza Kanunu'nun 94. Maddesinde; bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında 3 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasına hükmolunacağını, bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılacağını, bu suçun ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek cezada bu nedenle indirim yapılmayacağını; Borçlar Kanunu'nun 417. maddesinde; işveren, hizmet ilişkisinde çalışanın kişiliğini korumak, saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla görevli olduğunu özellikle çalışanın psikolojik tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğunu belirtmektedir.
  
                Kısacası; mobbing bir insanlık suçu olduğunu; basit, cüce olan ve ruh sağlığı yerinde olmayan insanların başvurduğu bir yöntem ile ilişkilendirilebileceğini, mobbinge uğrayanların yasal haklarının bulunduğunu, bu yasal haklardan yararlanması, daha sağlıklı bir çalışma hayatının oluşturulması için bu konuda pasif davranılmaması gerektiğini, uzun sürede yapılan psikolojik işkencenin kalıcı hasarlara neden olduğunu, bu bilinçle hareket edilmesi gerektiğini, ruh sağlığı yerinde olmayanların kamu kurumlarında idareci olarak görevlendirilmemesi gerektiğini,  aksi takdirde bunun sonucunda oluşan vakalardan hepimizin sorumlu olduğunun bilinmesini istiyorum.
 
         Ruh sağlığı yerinde olmayan mobbing uygulayıcılarına şifa diliyor ve mobbinge uğrayanlarına da sabırlar diliyorum.
 
 
 
 
                                                                                                                                                                                                                                        Abdulkadir ARCA
                                                                                                                                                                                                                                          Eğitimci Yazar
 
 
 
Yararlanılan kaynak:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Mobbing#Mobbingle_Hukuki_M.C3.BCcadele
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.