Aym'den Hak İhlali Kararı

Anayasa Mahkemesi, kolluktaki ifadesi avukatı olmadan alınan bir örgüt üyesinin, avukat yardımından yararlandırılma hakkının, diğer örgüt üyelerinin de hakkaniyete uygun yargılanma haklarının ihlal edildiğine hükmederek, yargılamanın yeniden yapılması için kararı yerel mahkemeye gönderdi.

Memurlar 09.12.2015, 12:34
Aym'den Hak İhlali Kararı

ANKARA (ANKA) - Anayasa Mahkemesi, kolluktaki ifadesi avukatı olmadan alınan bir örgüt üyesinin, avukat yardımından yararlandırılma hakkının, diğer örgüt üyelerinin de hakkaniyete uygun yargılanma haklarının ihlal edildiğine hükmederek, yargılamanın yeniden yapılması için kararı yerel mahkemeye gönderdi.

Terör örgütü MLKP üyeliği davasında, “Anayasal düzeni zor yoluyla ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan müebbet hapis cezasına çarptırılan 4 başvurucu, yargılamanın adil bir biçimde yürütülmediği, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin hükme esas alındığı,  silahların eşitliği, avukat yardımı gibi haklardan yararlandırılmadıkları, mahkemenin bağımsız ve tarafsız olmadığı, yargılamanın makul sürede bitirilmediği gerekçeleriyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Yüksek Mahkeme, başvurucuların hakkaniyete uygun yargılanma haklarının ihlal edildiğine hükmederek, sonuçları ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere kararı, İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderdi. Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanan kararın gerekçesine göre başvuruculardan A.A.’nın işkence yasağının ihlal edildiği iddiası zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulundu. Başvurucuların yerel mahkemede yargılanmaları sürecinde mahkeme heyetinin tarafsız olmadığına ilişkin iddialarının da değerlendirildiği gerekçede, adil yargılanma hakkından bahsedilebilmesi için mahkemelerin tarafsız olması gerektiğine dikkat çekildi.

AİHM’e göre adil yargılanma anlamında tarafsızlığın varlığının, hem belirli bir davada belirli bir hâkimin kişisel düşüncelerini temel alan öznel bir teste, hem de hâkimin bu konudaki meşru şüpheleri giderebilecek güvenceleri taşıyıp taşımadığına ilişkin nesnel teste göre belirlenmesi gerektiğine dikkat çekilen gerekçede, bir hakimin başvurucuya karşı kişisel bir yanlılıkla hareket ettiğini gösteren bir delil olmadıkça hakimin tarafsız olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtildi.

-HAKİMİN TARAFSIZLIĞI-

AİHM’in, nesnel tarafsızlık testinde önemli olanın, demokratik bir toplumda mahkemelerin halkta ve ceza davalarında yargılanan sanıklarda oluşturacağı güven duygusu olduğunun vurguladığının ifade edildiği gerekçede, nesnel tarafsızlık incelenirken mahkemenin tarafsızlık olmadığını iddia edenin tarafının görüşünün önemli olduğu ancak sonuca etkili olmadığı kaydedildi. Bir hakimin aynı davada kovuşturmadan önceki aşamalarda görev ya da karar almış olmasının o hakimin nesnel tarafsızlığına ilişkin şüphe veya endişeleri haklı kılmayacağının ifade edildiği gerekçede, aynı hakimin soruşturma aşamasında savcılık sıfatıyla bir dosya ile ilgilenmesini gerektiren türden bir görev yapmış ve daha sonra da aynı davada hâkim olunmuşsa ilgililerin o kişinin tarafsızlığını sağlamak için yeterli güvencelerin var olmadığı konusunda endişelenmeye haklarının bulunduğu belirtildi.

Somut olayda başvurucuların avukatı ile duruşma Savcısı arasında meydana gelen tartışma sonrasında Savcının duruşmadan çekilmesi gerektiği yönündeki talep ve talebi yerine getirmediği için heyetin tarafsızlığını yitirdiği gerekçesi ile Mahkeme heyetinin reddinin talep edildiği, ancak talebin reddedildiğinin anımsatıldığı gerekçede, mahkeme heyetinin öznel ve nesnel tarafsızlığı ile ilgili şüphe oluşmasına neden olabilecek bir husus saptanmadı belirtildi. Yüksek  Mahkeme, mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile ilgili şikâyetleri yönünden bir ihlalin bulunmadığını kaydederek, talebi kabul edilemez buldu.

-HAKKANİYETE UYGUN YARGILANMA HAKKI İHLAL EDİLDİĞİ-

Makul sürede yargılanmama şikayetini de değerlendiren Anayasa Mahkemesi, 9 yıl 5 ay süren yargılama sonunda başvurucuların Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığına başvurdukları ve makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği tespit ederek başvuruculara 6 bin TL tazminat ödenmesine karar verdiğini anımsattı. Kararda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyeti yönünden başvurucuların mağdur sıfatının ortadan kalktığı belirtildi. Başvuruculardan A.A.’nın avukat yardımından yararlandırılmadığı iddiasını da değerlendiren Yüksek Mahkeme, soruşturma aşamasında avukat yardımından yararlandırılmamayı hak ihlali saydı. Başvurucuların hakkaniyete uygun yargılanma haklarının ihlal edildiği iddiasını da değerlendiren Anayasa Mahkemesi, hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ceza muhakemesini ilgilendiren boyutunun, savunma hakkı ile ilintili olduğu, özellikle yargılama faaliyeti kapsamında alınan önlemlerin, savunma hakkının gerektiği gibi kullanılmasını teminat altına alacak düzeyde olmasını gerektirdiği belirtildi. Bir olayda tek tanık varsa ve sadece bu tanığın ifadesine dayanılarak hüküm kurulacak ise onun duruşmada dinlenmesi ve sanık tarafından sorgulanması gerektiğinin ifade edildiği kararda, söz konusu tanığın, sanığın sorgulama imkânı bulamadığı bir dönemde alınan önceki ifadesine dayanılarak mahkûmiyet kararı verilemeyeceği kaydedildi. Yargılama makamlarının yargılamanın taraflarınca ileri sürülen iddiaları ve gösterdikleri delilleri gereği gibi incelemek zorunda olduğunun belirtildiği kararda, Alkaya'nın müdafi olmaksızın alınan ifadelerinin mahkumiyete dayanak yapılması, tanık dinletme taleplerinin değerlendirilmemesi, bir kısım tanıkların dinlenmesi taleplerinin reddedilmesinde yeterli ve makul gerekçeler ortaya konulmadığı aktarıldı. Alkaya ile yargılanan diğer isimlerin de Alkaya'nın kolluktaki ifadeleri doğrultusunda mahkum edildiği, bu kapsamda Anayasa Mahkemesine başvuran dosyadaki diğer isimlerin hakkaniyete uygun yargılanma hakkının da ihlal edildiğine karar verildiği belirtildi. (ANKA)

(YE/ÖZK)

 

Yorumlar (0)
Yeni Nesil e-Ticaret:OmniTicaret
APK Dayı'dan hile apk indirebilirsiniz.
Günün Anketi Tümü
Üniversiteli İşçilerin Statü Değişikliği Talebini Haklı Buluyor musunuz?
Üniversiteli İşçilerin Statü Değişikliği Talebini Haklı Buluyor musunuz?
bayan gömlek instax SEO Stratejileri ile Kalıcı Çözümler!

Gelişmelerden Haberdar Olun

@