Arslan: 150 Yıldır Anayasa Aranıyor

ANKARA (ANKA)  Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan, yaklaşık 150 yıldır anayasa aradığını belirterek, “Kopyala-yapıştır yöntemiyle yeni anayasa yapılması ne kadar yanlışsa, güçler ayrılığı, hukukun üstünlüğü, insan hakları

Memurlar 27.04.2015, 16:38
Arslan: 150 Yıldır Anayasa Aranıyor

ANKARA (ANKA)  Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan, yaklaşık 150 yıldır anayasa aradığını belirterek, “Kopyala-yapıştır yöntemiyle yeni anayasa yapılması ne kadar yanlışsa, güçler ayrılığı, hukukun üstünlüğü, insan hakları, çoğulculuk gibi demokratik anayasaların olmazsa olmaz unsurlarını dikkate almadan bir anayasa yapmaya çalışmak da o derece yanlış olur. Toplumsal bünyemizi ve siyasal kültürümüzü dikkate alarak güçler ayrılığına dayalı iyi ve etkin işleyen bir sistem kuran demokratik ve özgürlükçü bir anayasa yapılabilmesi mümkündür” dedi.

Anayasa Mahkemesinin 53. kuruluş yıl dönümü nedeniyle düzenlenen törende konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanı Arslan, 2012 yılının Kasım ayında yurtdışında katıldığı bir konferansta sunduğu Yeni Türk Anayasa Mahkemesi ve İnsan Hakları başlıklı tebliğde, alt başlığın paradigma dönüşümüne doğru şeklinde olduğunu henüz mahkemenin bu değişimi gerçekleştirip hak eksenli paradigmayı benimseyeceğinin belli olmadığını belirtti. 3 yıllık süre içinde Anayasa Mahkemesi’nin bu paradigma değişimini gerçekleştirme yolunda çok önemli mesafe aldığını anlatan Arslan, mahkemenin anayasallık denetimi ve bireysel başvuru yolu ile anayasal ve bireysel adaleti sağlamaya çalışan ve sonuçta temel hak ve özgürlüklerin önemli ölçüde güvencesi haline gelen bir kurum olarak işlev görmeye başladığını kaydetti. Anayasal demokrasinin alameti farikası haline gelen anayasa Mahkemelerin varlık nedeninin kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek suretiyle anayasal adaleti gerçekleştirmek olduğunun altını çizen Arslan, anayasa şikayetinin veya bireysel başvurunun kabul edildiği ülkelerde bu mahkemelerin, kamu gücü işlemlerinin temel hak ve özgürlükleri ihlal edilip edilmediğini inceleyerek uygulamaların anayasaya uyumunu denetlediğini kaydetti. Anayasa mahkemesinde yaşanan paradigma değişiminin özellikle bireysel başvuru kararları üzerinden takip etmenin mümkün olduğunu ifade eden Arslan, bu kararlarda Yüksek Mahkemenin, yaşam hakkından kişi hürriyeti ve güvenliğine, adil yargılanma hakkından ifade ve örgütlenme özgürlüğüne, özel hayata saygı hakkından din ve vicdan özgürlüğüne bir dizi temel hak ve özgürlüğün koruma alanını genişleten ve standartlarını yükselten bir yaklaşım benimsediğini söyledi. Anayasa Mahkemesi’nin tutuklu milletvekillerinin serbest bırakılmalarını önünü açan özellikle siyasi temsil hakkının demokratik toplumlardaki önemini vurgulayan kararlar verdiğini anımsatan Arslan, bir avukatın başörtüsünden dolayı duruşmadan çıkarılmasını din özgürlüğünün ve ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirdiğini belirtti.

-HER DÖNÜŞÜM SANCILIDIR-

Anayasa Mahkemesinin hak eksenli yaklaşıma verdiği kararların Türkiye’de yıllardır tartışılan farklılıkların şiddete başvurmadan bir arada yaşama idealine önemli katkı sunduğunun altını çizen Arslan, bireysel başvurulara verilen karara atıfta bulundu. Mahkemenin kararlarında işaret ettiği bir arada yaşamanın, tarih boyunca güzel örneklerini sergileyen bir medeniyetin mirasçıları olarak ihtiyaç duyulan esin kaynağının kültürel kodlarda bulunabileceğini anlatan Arslan, mahkemenin paradigma değişiminin henüz başında olunduğunu, değişimin tamamlanması ve istikrarlı bir hale getirilmesi gerektiğini kaydetti. Her dönüşümün sancılı olduğunun bilindiğini ifade eden Arslan, karşılaşılan zorlukların başında ise artan işyükü geldiğini belirtti. Hak eksenli ihlal kararların bireysel başvuru sayısının gittikçe artmasına neden olduğunu anlatan Arslan, bireysel başvuru sayısının 18 bin 9 olduğunu, başvuruların başladığı tarihten bugüne toplam 20 bin 689 dosyanın sonuçlandırıldığını, esastan incelemeye değer görülen başvuruların yüzde 90’ında ihlal kararı verdiğini kaydetti.  Bireysel başvuruya ilişkin işyükünü azaltmayla, sistemi daha etkin hale getirmeye yönelit tedbirlerin alındığını belirten Arslan, Anayasa Mahkemesinin işleyişinin daha etkin haline getirilmesinin tek başına sorunu çözmediğini, başvuruların kanun yollarından sonra yeni ve süper bir temyiz imkanı sunmadığının herkes tarafından anlaşılması gerektiğini belirtti. Bireysel başvuru sayısının azalması yada sistemi tıkayacak ölçüde artmamasının kamu gücünü kullanan, idari ve yargısal makamların çok daha hassas davranmasına bağlı olduğunun altını çizen Arslan, “Tüm zorluklara ve sıkıntılara rağmen bireysel başvuru, ülkemizin hak ve özgürlükler standardının yükseltilmesinden Anayasa Mahkemesinin ve yargı sisteminin dönüşümünde önemli bir işlev görmektedir” dedi.

-BU ÜLKE YAKLAŞIK 150 YILDIR ANAYASASINI ARIYOR-

Arslan, “Ülkemizin bugün itibariyle ulaşmış olduğu ekonomik ve siyasal gelişmişlik düzeyinde, yeni anayasa kaçınılmaz bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Anayasa yapımı için elverişli bir iklime ihtiyaç vardır. Bu iklimin oluşması ise söylem ve eylemlerde kutuplaşmayı değil diyalog ve uzlaşmayı öne çıkara, dışlayan değil kucaklayan yıkıcı değil yapıcı olan pozitif bir tavrı gerektirmektedir. Yeni anayasa için elverişli iklimi hazırlamak hepimizin ortak sorumluluğudur. Toplumun tüm kesimlerinin sürece katılması ve ülkede yaşayan herkesin ortaya çıkacak olan toplum sözleşmesi niteliğindeki belgeye sahiplenmesi ancak ortak sorumluluğun yerine getirilmesi ile mümkündür” dedi.

Yeni anayasanın bürokratik vesayetin tüm unsurların tasfiye ederek demokratik siyasetin alanını genişleten bunun yanında temel hak ve hürriyetleri tam olarak güvenceye alan hukuk devletini tüm kurum ve kurallarıyla tesis eden bir içeriğe sahip olması gerektiğini anlatan Arslan, sağlıklı bir anayasal demokrasinin toplum ile devlet kurumları arasında değer çatışmalarının yaşanmadığı, çoğunluğu elde eden siyasi kadroların yönetime geldiği, fakat azınlıkta kalanların da temel hak ve özgürlüklerinin güvence altına alındığı, her kesin kendisini eşit ve özgür vatandaş olarak görebildiği bir düzeni gerektirdiğini kaydetti. Anayasa yapım sürecinde anayasal tecrübenin olumlu ve olumsuz yönlerinin mutlaka dikkate alınması gerektiğini ifade eden Arslan, “Unutmayalım ki yeni anayasa arayışı bugüne has bir konu değildir. Bu ülke yaklaşık 150 yıldır anayasasını arıyor. 1876 anayasasının mimarı olan Mithat Paşa, 1878 yılında yazdığı bir makalede anayasayı hastalıklarımızın yegane ilacı iç ve dış düşmanlara karşı mücadelenin bize avantaj sağlayan tek aracı olarak niteliyordu. Mithat Paşa’dan bu yana tam 5 anayasa yaptık” dedi.

-UMARIZ DEMOKRATİK HUKUK DEVLETİNİ GÜÇLENDİREN, ÖZGÜRLÜKÇÜ BİR ANAYASAYA KAVUŞURUZ-

Yeni anayasa yapım sürecinde devamlılıkların ve oluşan anayasa geleneğinin de hesaba katılması gerektiğinin açık olduğunu vurgulayan Arslan, yeni anayasanın içeriği ve kurumsal tercihleri belirlenirken, mukayeseli anayasacılığın sunduğu tecrübeden de yararlanmak gerektiğini kaydetti. Demokratik anayasacılığın evrensel ilkeleri ile içinde yaşanılan toplumlun siyasal ve kültürel özelliklerinin optimal düzeyde uyumunun sağlanması ihtiyacı olduğunu belirten Arslan, “Kopyala-yapıştır yöntemiyle yeni anayasa yapılması ne kadar yanlışsa, güçler ayrılığı, hukukun üstünlüğü, insan hakları, çoğulculuk gibi demokratik anayasaların olmazsa olmaz unsurlarını dikkate almadan bir anayasa yapmaya çalışmak da o derece yanlış olur. Toplumsal bünyemizi ve siyasal kültürümüzü dikkate alarak güçler ayrılığına dayalı iyi ve etkin işleyen bir sistem kuran demokratik ve özgürlükçü bir anayasa yapılabilmesi mümkündür” dedi. Yeni anayasanın önündeki en önemli engellerden birinin telifi çok zor görüş ve önerilerin her şeye ve herkese rağmen anayasallaşmasının istenmesi olabileceğini kaydeden Arslan, sürece katılanların taleplerini gözden geçirmeleri ve bulundukları pozisyondan bir adım geri atmaları gerekebileceğini anlattı. Olağan bir dönemde halkın kendi dinamikleri ile yeni bir anayasa yapabileceğini göstermek sosyal psikoloji açısından yapılacak anayasanın içeriğinden çok daha önemli hale geldiğini kaydeden Arslan, şunları kaydetti:

“Yeni anayasa tüm sorunları dokunduğunda bir çırpıda çözecek sihirli bir değnek de değildir. Hiçbir anayasa tek başına sorun çözemez. İyi işleyen demokrasilerde anayasalardan beklenen toplumsal, siyasal, ekonomik ve hukuksal sorunları çözmek için gerekli zemini sağlamaktır. Bu nedenle içini nasıl doldurursak dolduralım iyi bir anayasa kadar belki ondan daha önemlisi iyi anayasa yorumcuları ve uygulayıcıları da gereklidir. Önümüzdeki dönemde de Türkiye’nin yeni anayasa arayışının devam edeceği anlaşılmaktadır. Umarız bu arayışın sonunda da demokratik hukuk devletini güçlendiren çoğulcu ve özgürlükçü bir anayasaya kavuşuruz.”

-OTURMA DÜZENİ DEĞİŞTİ-

Arslan, emekliye ayrılan Haşim Kılıç’a, mahkemeye katkılarından dolayı teşekkürlerini sundu. Arslan, Kılıç’ın mahkemeye ve Türkiye büyük hizmetler yaptığını, paradigma değişiminin öncüsü olduğunu vurguladı.

Anayasa Mahkemesi'nin 53. yıldönümünde Yüce Divan salonunda yapılan değişiklikler de dikkat çekti. Yeni Anayasa Mahkemesi binasındaki Yüce Divan salonunda üyelerin salonun en tepesinde oturdukları düzende değişikliğe gidilerek, üyelerin eski düzene göre artık daha alçak bir seviyede oturdukları görüldü. (ANKA/SON)

(YE/ÖZK)


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
13°
parçalı az bulutlu
banner978
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 22 Ekim 2019
İmsak 05:36
Güneş 07:00
Öğle 12:38
İkindi 15:37
Akşam 18:06
Yatsı 19:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 17
2. Trabzonspor 8 15
3. Fenerbahçe 8 14
4. Başakşehir 8 14
5. Malatyaspor 8 13
6. Galatasaray 8 13
7. Sivasspor 8 12
8. Konyaspor 8 12
9. Gaziantep FK 8 11
10. Antalyaspor 8 11
11. Göztepe 8 9
12. Beşiktaş 8 9
13. Ankaragücü 8 9
14. Denizlispor 8 8
15. Kasımpaşa 8 8
16. Çaykur Rizespor 8 8
17. Gençlerbirliği 8 6
18. Kayserispor 8 4
Takımlar O P
1. Hatayspor 8 17
2. Akhisar Bld.Spor 8 16
3. Fatih Karagümrük 8 15
4. Altay 8 15
5. Ümraniye 8 14
6. Keçiörengücü 8 14
7. Balıkesirspor 8 13
8. Bursaspor 8 12
9. İstanbulspor 8 11
10. Erzurum BB 8 11
11. Adana Demirspor 8 10
12. Menemen Belediyespor 8 8
13. Adanaspor 8 7
14. Osmanlıspor 8 7
15. Altınordu 8 5
16. Boluspor 8 5
17. Giresunspor 8 5
18. Eskişehirspor 8 -5
Takımlar O P
1. Liverpool 9 25
2. Man City 9 19
3. Leicester City 9 17
4. Chelsea 9 17
5. Arsenal 9 15
6. Crystal Palace 9 14
7. Tottenham 9 12
8. Burnley 9 12
9. Sheffield United 9 12
10. Bournemouth 9 12
11. West Ham 9 12
12. Aston Villa 9 11
13. Wolverhampton 9 11
14. M. United 9 10
15. Everton 9 10
16. Brighton 9 9
17. Southampton 9 8
18. Newcastle 9 8
19. Norwich City 9 7
20. Watford 9 4
Takımlar O P
1. Barcelona 9 19
2. Real Madrid 9 18
3. Granada 9 17
4. Real Sociedad 9 16
5. Atletico Madrid 9 16
6. Sevilla 9 16
7. Villarreal 9 14
8. Athletic Bilbao 9 13
9. Getafe 9 13
10. Valencia 9 13
11. Levante 9 11
12. Real Valladolid 9 11
13. Osasuna 9 11
14. Deportivo Alaves 9 11
15. Mallorca 9 10
16. Eibar 9 9
17. Celta de Vigo 9 9
18. Real Betis 9 9
19. Espanyol 9 5
20. Leganés 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@