O türkü yüzünden Ruhi Su'nun başına neler geldi

"Bir Allah'ı tanıyalım/Ayrı gayrı bu din nedir"

Haberler 20.09.2015, 20:28
O türkü yüzünden Ruhi Su'nun başına neler geldi

Ülkemiz sanatçıları arasında özel ve özgün bir yeri bulunan Ruhi Su, ölümünün 30. yılında 20 Eylül 2015 Pazar günü (bugün) Şişli Kent Kültür Merkezi'nde anılıyor.

Şişli Belediye Başkanı Hayri İnönü'nün ev sahipliğinde gerçekleşecek olan “Barış Konseri”nde "Ruhi Su Dostlar Korosu" ve "Boğaziçi Caz Korosu" ortak konser verecek. Hayri İnönü'nün de belirttiği gibi;  "Ruhi Su, bu toprakların yetiştirdiği en değerli sanatçılarımızdan birisidir. O, müziğini her zaman barış, dostluk adına seslendirmiştir. Bizim görevimiz de, barış ezgilerini sürekli kılmak, müziğin evrenselliğini Ruhi Su aracılığı ile tüm dünyaya taşımaktır."

Cumhuriyet aydınlanmasının seçkin sanatçıları arasında yer alan, Ruhi Su geniş kaynaklı geleneksel halk müziğimizden yola çıktı ve soluğunu Ankara Cebeci'deki Muallim Musiki Mektebi'nde aldı. (MMM) Bu müzik konservatuarının ilginç bir öyküsü vardır. Cumhuriyet 29 Ekim 1923'de ilan edildi. 600 yıllık çöken bir padişahlığın Sevr ile parçalanan imparatorluğun Kuvay-i Milliye ile kazanılan Kurtuluş Savaşı'nın Mustafa Kemal ile arkadaşlarının getirdiği Cumhuriyet ilkeleri ülkemiz için bir devrimdi. Büyük devrimci Mustafa Kemal Cumhuriyet ilan edildikten sonra birçok büyük önemli işleri gerçekleştirdi. İşte 3 Mart 1924'te çıkarılan, Cumhuriyeti ve laikliği koruyan yasalar, Atatürk devrimlerinin temel ilkelerinden bazılarını oluşturur;

1-Hilafetin Kaldırılması

2-Eğitim Birliği Yasası (İlk Orta Eğitimin Karma olması)

3-Tekke ve Zaviyelerin kapatılması. Diyanet İşlerinin kurulması-Üniversiteye bağlanması, Genelkurmay Başkanlığı'nın ve Başbakanlığa bağlanması, İlahiyat Fakültesi'nin kurulması.

Ayrıca 19 İmam Hatip Okulu açması, Mustafa Kemal'in Din kavramına olan düşünce yapısının somut göstergesi olup . İnanç ve düşünce sisteminin aydınlanmasının da yolunu açmıştır.

Mustafa Kemal, Cebeci'de kurduğu Musiki Muallim Mektebi ile de başka bir Kültür ve Eğitim kapılarını açıyordu. (1924)

Düşünebiliyor musunuz, bunca devrimler arasında Musiki Muallim Mektebi, Mustafa Kemal Atatürk'ün kuracağı Devlet Konservatuarı'na (1934) kadar müzik öğretmenlerini yetiştirdi.

Çok sesli müziği bu konservatuardan mezun olan öğretmenler ülke genelinde eğitim kurumlarına yaymaya başladılar. Ruhi Su bu konservatuarın ilk mezunlarındandır.

Van doğumlu olan Mehmet Ruhi küçük yaşta babasını ve annesini kaybetti, Adana'da Öksüzler Yurdu'nda kalıyor ve ilk eğitimini orada alıyordu. Müzik Öğretmeni Mehmet Tahir'in okula keman alması sonucunda 4.sınıfta keman öğrenmeye başlıyor. Askeri okula uygun olmadığı için tekrar Adana Öğretmen okuluna dönüyor ve eğitimini sürdürüyor.

Bu arada evlenen Ruhi Su'nun ve eşinin Güngör adını verdikleri bir çocukları olur.

Musiki Muallim Mektebi'ne (MMM) geçip eğitimini tamamladıktan sonra Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nda keman grubunda görev yapar. MMM, Mimar Egli tarafından tam donanımlı konservatuar binasına dönüştürüldü (1934). Aynı yıl konservatuara Tiyatro, Şan, Müzik bölümlerine öğrenci alınır.

Kendisi de Şan bölümüne girer ve Yüksek bölümünden mezun olur  (1942).

O GÖSTERİNİN ÖYKÜSÜ

Konservatuarı bitirenler 1940-1944 yılları arasında, kurulan Tatbikat Sahnesi'nde Prof. Carl Ebert yönetiminde gösteriler sergilemeye başlar.

İlk gösterinin de bir öyküsü vardır. Puccini'nin Tosca Operası'nın ikinci perdesini Prof.Carl Ebert sahneye koyuyor, Tatbikat Sahnesi ile Devlet Opera ve Balesi'nde Türkçe'ye çevrilen Operalar oynanıyor. Tosca Operasını Çankırı Hapishanesi'nde yatmakta olan Nazım Hikmet Türkçe'ye çeviriyor. Tosca'yı, Berlin Müzik akademisini üstün derece ile bitiren Dramatik Soprano Semiha Berksoy üstleniyor.

MUSTAFA KEMAL'İ AĞLATAN SAHNE

Nazım Hikmet'in Tosca operasını Türkçe'ye çevirmesini sağlayan Semiha Berksoy'dur. Tosca Operası bilindiği gibi, Mustafa Kemal Sofya'da askeri ataşe iken Sofya Operası'ndan izlediği (1913)ilk Opera'dır. Tosca özellikle ikinci sahnede hapiste olan sevgilisini kurtarmak için emniyet müdürü ile görüşür, anlaşamazlar ve Emniyet Müdürünü özgürlük için sırtından vurdurarak öldürür. Sonra ikisi de idam edilir. Bu özgürlük savaşımının verildiği sahne tamamlandığında Mustafa Kemal'in gözlerinin yaşardığı görülür (Ali Fethi Bey Anılarında söz eder) Sofya Büyükelçisi Ali Fetih Bey'e (M. Kemal'in askerlik arkadaşıydı) ile birlikte işadamı Şakir Zümre'de kendileri ile birlikteydi. Ruhi Su sözünü ettiğim bu Tosca'da rol almıştı. Opera çalışmalarını sürdürürken 1943-1945 yılları arasında pazar günleri "Basbariton Ruhi Su Türküler Söylüyor" adı ile Ankara Radyosu'nda program yaptı ve Halk Türkülerini seslendirdi..

Ruhi Su, operadaki görevi yanında 1942-1945 döneminde Ankara Cebeci İkinci Ortaokulunda ve Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsünde müzik öğretmenliği yaptı. Şan derslerinde halk türkülerini öğretiyordu. Hasanoğlan Köy Yüksek Enstitüsü'nde çalıştığı yıllarda, aynı enstitüde müzik öğretmenliği yapan Âşık Veysel ile yakın dostluk kurdu. Ruhi Su Ankara Devlet Operası ve Balesinde birçok ünlü Operalarda roller aldı. Kısa süren Opera yaşamında Mozart'ın Bastien- Bastienne, Giuseppe Verdi'nin Maskeli Balo, Mozart'ın Figaro’nun Düğünü, Puccini Madam Butterfly, Puccini Tosca, Smetana'nın Satılmış Nişanlı, Beethovan'ın Fidelio gibi ünlü Operalarda Bas Bariton rolleri oynadı. (1942-1952) Bu arada Ankara Konservatuarı Çok Sesli Müziğin Programını yapan Paul Hindemith 'di. Ülkemizden ayrılırken hazırlamış olduğu rapor, kitabın Almanya'da ve Türkiye'de basılmasını İdil Biret sağladı. Bu kitabında Paul Hindemith yetenekli, genç sanatçılar arasında, Ruhi Su'dan da söz eder.

"TKP ÜYELİĞİ"NDEN 5 YIL HAPİS YATTI

12 Kasım 1952'de Ankara'da tutuklandığından operadan ayrılmak zorunda kaldı. Ruhi Su, sosyalist dünya görüşü nedeniyle Türkiye Komünist Partisi üyesi olmaktan 1952-1957 yılları arasında 5 yıl hapiste, 20 ay da Konya Çumra’da emniyet gözetiminde kaldı. 1957’de hapisteyken söylediği “Mahsus Mahal “adlı türküsüyle ünlendi. Cezaevinde tanıştığı Sıdıka Su ile evlendi. Oğlu Ilgın Su 1959'da doğdu. İstanbul'a geldi Taksim Belediye Gazinosu'nda program yapmaya başladı (1960) sonra Atıf Yılmaz'ın Karacaoğlan,Barbaros ve Lale Devri adlı filmlerinde Halk Müziği parçalarını seslendirdi. Bugün de anma programını sunacak olan Ruhi Su Dostlar Korosu'nu kurdu. (1975)

O TÜRKÜ RADYO PROGRAMININ SONUNU GETİRDİ

1978’den sonra ürettiği kasetlerle halk müziğinin, yaygınlaşmasına büyük katkı sağladı. Halkla Aydınlara ve Sanatçılara Türkü'nün tutulup sevilmesinde rol oynadı. Davet edildiği Almanya, Hollanda, İsveç ve Bulgaristan‘da şenliklere katılarak konserler verdi. "Basbariton Ruhi Su Türküler Söylüyor" duyurusu yapılarak türküler söylediği program, ilerici dünya görüşüne göre özenle ayırıp seçtiği halk türkülerini, saz eşliğinde yeni bir yorumla söylemesi halk arasında geniş ilgi uyandırmıştı. Fakat söylediği türkülerin içeriği kimilerinin hiç hoşuna gitmiyordu. Âşık Ali İzzet'ten alıp söylediği,"Bir Allah'ı tanıyalım/ Ayrı gayrı bu din nedir?/ Senlik benliği nidelim/ Bu kavga, döğüş, kin nedir?" türküsü radyo programlarının sonunu getirdi.

Son dinletisini 6 Şubat 1983'te Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Haftası‘nda sundu. Yaşamı boyunca 16 tane 45’lik plak,12 tane de uzunçalar yapan Ruhi Su, ölümünden önce “Dadaloğlu” uzunçaları üzerinde çalışıyordu.1978 yılında romatizma şikayeti ile gittiği hastanede kemik iliği kanseri başlangıcında olduğunu öğrendi. Askeri yönetim zamanı uzun süre yurt dışına tedavi için gitmesine izin verilmedi. Bir defaya mahsus olmak üzere pasaport çıkarıldı. Almanya’ya gittiğinde yapılan tedavi sonuç vermedi. Bu ülkenin ayıplarından biri olarak kaybettiğimiz değerli sanatçımız Ruhi Su Yüreğinden yansıyan ezgilerle, yaşamı ve sanatçı kimliği ile kendi şiirlerından ve diğer şairlerden çeşitli şiirleri besteledi. Şiir, yazı ve konuşmalarını “Ezgili Yürek” (1985) adlı kitapta toplandı.”Ruhi Su’ ya Saygı” adlı kitap 1988‘de yayımlandı.Yapıtları arasında:Seferberlik Türküleri,Kuvay-i Milliye Destanı, Yunus Emre, Karacaoğlan, Pir Sultan Abdal, Şiirler Türküler, Köroğlu, El Kapıları,Sabahın Sahibi Var, Semahlar bulunuyor.

Hayati Asilyazıcı

Kaynak: Odatv.com


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
kapalı
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 14 Kasım 2019
İmsak 05:59
Güneş 07:26
Öğle 12:38
İkindi 15:16
Akşam 17:40
Yatsı 19:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@