İslam Dünyasında Mezheplerin Nüfusu #CemilKılıç

İslam dünyasında son dönemde mezhep savaşları niteliğinde çatışmalar oluyor. Peki dünya Müslümanlarının mezhepsel dağılımı nedir? Müslümanların ne kadarı Sünni, ne kadarı Şiilerden oluşuyor?

Haberler 16.12.2016, 22:28
İslam Dünyasında Mezheplerin Nüfusu #CemilKılıç

İslam Dünyasında Mezheplerin Nüfusu

Ne Kadar Şii, Ne Kadar Sünni Var?

İslam dünyasında son dönemde mezhep savaşları niteliğinde çatışmalar oluyor. Peki dünya Müslümanlarının mezhepsel dağılımı nedir? Müslümanların ne kadarı Sünni, ne kadarı Şiilerden oluşuyor? Güç dengesini anlamak için nüfus elbetteki tek gösterge değildir ama yine de en önemli unusurlardan biridir.

Suriye’de Şii Nusyari kökenli Beşar Esad yönetiminin Halep’i Sünni kökenli cihatçılardan geri alması ve bu konuda İran’dan ciddi askeri destek görmesi, Türkiye’de olduğu gibi diğer İslam ülkerinde de Şii düşmanlığını yükseltti. Ayrıca Irak’ta da yıllardan beri devam eden bir Sünni – Şii çatışması da malumdur. Hal böyleyken acaba İslam dünyasında Şii – Sünni nüfus bakımından durum nedir? Yaşananları anlayabilmek için Şii nüfus ve Sünni nüfus hakkında bilgi sahibi olmakta büyük yarar olduğunu düşünüyorum.

Yaklaşık 7 milyarlık bir nüfusun yaşadığı dünyada %32 ile Hıristiyanlar birinci sırada iken % 24 ile de Müslüman nüfusu ikinci sırada bulunmaktadır. Geriye kalan nüfusun büyük bölümünü ise Budist ve Hindu nüfus oluşturuyor. Bu arada hiçbir dine mensup olmadığını belirtenlerin de önemli bir yekûn tuttuklarını belirtelim; dünya nüfusunun yaklaşık % 20’si...

Bütün dünyada Müslümanların nüfusu 1 milyar 7 yüz milyon civarında. Ancak diğer dinlere mensup olanlar gibi Müslümanlar arasında da tek bir dinî yorum yok. Sünni ve Şii olmak üzere iki ana İslam mezhebinden söz etmek mümkün. Bu iki kategoriye dahil edilemeyen sayıca daha az Müslüman topluluklar da mevcut. Söz gelimi Türkiye’deki Alevileri ve Bektaşileri bu çerçevede değelendirebiliriz. Ayrıca yine Umman ve Tanzanya’da az sayıda bir nüfusa sahip, Hariciliğin günümüzdeki uzantısı olan İbadiyye mezhebi de bu kabildendir. Belki Dürzî nüfusu, ayrıca Hindistan ve Pakistan’da taraftarları bulunan Kadiyanileri de iki ana kategorinin dışında addetmek isabetli olacaktır.  

Sünniler itikadi olarak Maturidî ve Eş’arî, amelî ve fıkhî olarak da Hanefî, Şafiî, Malikî ve Hanbelî olmak üzere çeşitli alt mezheplere ayrılsalar da üst şemsiye kimlik olarak Sünnilik baskın karakter arzeder. Bununla birlikte Hanefiler genel Sünni nüfusun yarıdan fazlasını oluşturmaktadır.

Şiilere gelince...

Şiiler; Caferilik, Zeydilik ve İsmailîlik olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Ancak Caferiler genel Şii nüfusun büyük çoğunluğunu teşkil ediyorlar.

1969 yılında kurulan İslam Konferansı Örgütü’ne BM tarafından henüz bağımsız bir devlet olarak tanınmayan Filistin’le birlikte 57 ülke üye bulunmaktadır. Daha sonra adını İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştiren örgüte  Sünni veya Şii nüfusun çoğunlukta olduğu bütün Müslüman ülkeler üyedirler.

57 ülke arasında sadece dört ülkede Şii nüfus çoğunluktadır. Bunlar; İran, Irak, Azerbaycan ve Bahreyn’dir. İran’ın 80 milyona yakın nüfusunun % 90’ından fazlası Şii’dir. Aynı şekilde yaklaşık 10 milyon nüfusu bulunan Azerbaycan’ın da %90’ı Şii’dir. 34 milyonluk nüfusu olan Irak’ın da % 65’i Şiilerden oluşmaktadır. Arapların Basra Körfezi, İranlıların Fars Körfezi dedikleri körfezde küçük bir ada ülkes olan Bahreyn’in bir buçuk milyonluk nüfusunun da % 80’i Şiilerden oluşmaktadır. Ancak Bahreyn’i Sünni azınlığa mensup bir kral yönetmektedir.

Çoğunluğu oluşturmasalar da ciddi bir Şii nüfus barındıran İslam ülkeri hakkında da bilgi verelim.

25 milyon nüfusu olan Yemen’in % 42’si Zeydi Şiilerden oluşmaktadır.

170 milyona yakın nüfusu olan Pakistan’ın % 30’u Şii’dir.

30 milyon nüfusu olan Afganistan’ın % 20’si Şii’dir.

3 milyona yakın nüfusu olan Kuveyt’in % 35’şi Şii’dir.

25 milyon nüfusu olan Suudi Arabistan’ın % 12’si Şii’dir.

20 milyona yakın nüfusu olan Suriye’nin % 17’si Şii Nusayri’dir.

Ayrıca 1 milyarı aşkın nüfusundan 160 milyonunun Müslüman olduğu Hindistan’da da Müslüman nüfusun % 35’i Şiidir.

Türkiye’de de 500 bin civarında Şii Caferi nüfus vardır. Ayrıca Türkiye’de 12 – 15 milyon civarında Alevi nüfus da vardır.

Diğer ülkelerdeki Şii nüfusları da kattığımızda bugün dünyada yaklaşık 250 milyon civarında Şii nüfus yaşamaktadır.

Sünni nüfus ise yaklaşık 1 milyar 200 milyon civarındadır.

Görüleceği üzere İslam dünyasının yaklaşık % 79 - 80’i Sünni, % 16 – 17’si ise Şii’dir. % 3 – 4 civarında da bu iki kategoriye dahil edilemeyen Müslüman nüfustan bahsetmek mümkündür.

Bu arada hemen belirtelim ki 250 milyonluk Şii nüfusun içinde yaklaşık 50 milyon civarında Türk Şii vardır. İran, Azerbaycan ve Irak’taki Şii varlığı önemli ölçüde Azeri – Türkmen Şiilerden meydana geliyor. Böyleyken son dönemde Türkiye’nin keskin bir Şii karşıtlığı yapması en başta Şii soydaşlarıyla arasını açıyor. Bu politika, özellikle kardeş ülke denilen Azerbaycan’la gelecekte yaşanması muhtemel sorunların da habercisi  olmaktadır.

Şii dünyasının tartışmasız öncüsü İran’dır. Sünni dünyada ise net bir biçimde öne çıkan bir ülkeden bahsetmek pek mümkün olmamakla birlikte Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır’ın bu konuda yarıştıkları söylenebilir.

Evet, nüfus dengesi bu şekildeyken ezici çoğunluğa sahip Sünni dünyasına keskin bir Şii karşıtlığının pompalanması, yalnızca, emperyalist ülkelerin İslam dünyası üzerindeki sömürüye dayalı hedefleriyle açıklanabilir.

İslam dünyasının mezhepçi politikalardan kurtulması ve emperyalizme karşı sarsılmaz bir birlik oluşturması samimi temennimizdir.

İlahiyatçı Yazar Cemil Kılıç

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Üniversiteli İşçilerin Statü Değişikliği Talebini Haklı Buluyor musunuz?
Üniversiteli İşçilerin Statü Değişikliği Talebini Haklı Buluyor musunuz?
banner1037

Gelişmelerden Haberdar Olun

@