Oyun diliyle çocuğu anlamak - Oyun ve Çocuk Yazı Dizisi

Zeka Oyunları Eğitmeni & Oyun Danışmanı Ümit Kenan YAVUZ yazdı...

Eğitim 22.11.2018, 00:12
Oyun diliyle çocuğu anlamak - Oyun ve Çocuk Yazı Dizisi

OYUN ve ÇOCUK YAZI DİZİSİ

OYUN DİLİYLE ÇOCUĞU ANLAMAK
 
​Oyun ortamı genelde yetişkinlerin çok müdahil olmadığı, çocukların kendi arasında kurguladığı ve baskın karakterlerin oyun seçiminde ve kurallarda daha etkili olduğu bir ortamdır. Baskın karakterlerin etkin olduğu oyun ortamına uyum sağlayabilen ve zevk alanlar oynamaya devam ederken bu durumdan şikayetçi olanlar ise oyunu sabote eder veya oyundan ayrılırlar. Bu son grup genelde "mızıkçı" olarak adlandırılır. Bu "mızıkçılık" hali her çocuğun bazı oyunlarda yaşayabileceği gayet normal bir durumdur. Bir çocuk, oyun ve oyun ortamları değiştiği halde bir türlü uyum sağlayamıyorsa onu anlamak ve uygun bir şekilde yönlendirmek gerekir.
 
​Oyunlar, oyun ortamındaki kişiler ve çevresel koşullara göre farklılık gösterebilmektedir. Aynı oyun farklı bir yerde farklı kişilerle oynandığında daha zevkli, daha sıkıcı, daha öğretici vs. olabilir. Bununla birlikte oyunların kendi iç yapısı da farklı çocuklara hitap etmesini sağlayabilmektedir. Burada bilinmesi gereken her oyunun her çocuk için aynı anlamı ifade etmediği gerçeğidir.
 
​Oyunlar yapısı ve katılımcı sayısına göre dört grupta incelenebilir:
 
Bireysel Oyunlar: Yanlızca oyuncu ve oyun materyalinin bulunduğu bireysel oyunlar genel olarak önceden belirlenmiş görevin tamamlanması mantığı üzerine kurulmuştur. Amaç, verilen ipuçlarını doğru değerlendirip mantıksal çıkarımlarla sonuca ulaşabilmektir. Görevler basit ilk seviyelerden gittikçe zorlaşan ileri seviyelere doğru ilerler. Oyuncunun tek arkadaşı oyun materyali olduğu için yaşına uygun ve ilgi çekici olması çok önemlidir.
 
Karşılıklı Oyunlar: İki oyuncunun basit veya karmaşık oyun materyali üzerinde birbirlerine üstünlük sağlamaya çalıştıkları oyun türüdür. Kurallar oyun öncesinde belirlenmiş ve her iki oyuncu eşit şartlara sahip bir şekilde oyuna başlanır. Oyunda kullanılan materyaller bireysel oyunlara göre daha basit olabilmektedir. Bu oyunlarda önemli olan, rakibin size karşı yaptığı hamlelerdir. Bu tip oyunlarda farklı rakiplerle oynamak farklı stratejiler görmeyi sağlayacağı için bu durum oyuncunun kendini geliştirmesi konusunda ciddi bir avantajdır.
 

Grup Oyunları: Genel olarak 4 veya daha fazla katılımcıyla oynanan oyunlarda amaç, grup içerisinde doğru hamlelerle birinci olabilmektir. Oyun sırasında birden fazla rakibiniz olduğu için çok daha fazla stratejiyle mücadele etmek gerekmektedir. Oyunlar materyaller ile oynanabileceği gibi hiçbir materyal olmaksızın soyut kavramlarla da oynanabilmektedir. Materyaller genel olarak basit olup oyunda önemli olan oyuncuların performansı ve geliştirecekleri stratejilerdir.
 
Takım Oyunları&Sporları: 2 veya daha fazla kişiden oluşmuş takımların birbirini yenmeye yönelik hamleler yaptığı oyunlardır. Oyuncular takım içerisinde aynı veya farklı görevler alabilirler. Önemli olan ,her oyuncunun oyun başında takım tarafından aldığı sorumluluğu yerine getirmesidir. Kalabalık takımlarda takım lideri&kaptanı kendi görevini yerine getirmekle beraber takımın uyum içerisinde oynamasını sağlar. Sorumluluk bilicinin en yüksek olduğu oyun türüdür.
​Çocukların daha çok eğlendiği oyun ortamlarını zenginleştirmek ve bu şekilde oyun oynayarak elde edebileceği gelişimi desteklemek oldukça önemlidir. Bu nedenle oyun türlerine bakıldığında çocuğun daha çok oynadığı-oynamak istediği oyunları oynamasına yardımcı olmak veya oyun materyallerini edinmek önemlidir. Daha önemlisi ise çocuğun ısrarla oynamak istemediği oyun türlerinden neden kaçındığını tespit etmektir. Her çocuğun her oyunu sevmeyeceği gerçeğiyle birlikte bir çocuğun ısrarla hiçbir grup oyununa katılmak istememesi gibi durumlar müdahaleye etmeyi gerektirebilir. Çocuğun oyun ortamından kaçınma sebepleri bulunarak bunların giderilmesi ve başka çocuklarla da uyum içerisinde oynayabilmesine yardımcı olmak gerekir. Çocukların sosyal ilişkilerinin büyük bir kısmını oyun ortamında kurdukları düşünüldüğünde arkadaşlarıyla oyun oynamakta zorlanan bir çocuğun büyüdüğünde çevresiyle sağlıklı bir sosyal ortam kurması da beklenemez.
 
​Sürekli grup oyunları tercih eden çocuklarda ise genelde bir oyunu tek başına anlayıp görevi yerine getirme gibi becerilerin gelişmediği fark edilir. Bu durum ileride kendi başına sorumluluk alıp sonuca ulaşmayı gerektiren becerilerin gelişmemesine sebep olabilir. Bireysel oyunlardan kaçınan çocuklarda genel olarak başaramamaya yönelik ön yargıların olduğu görülmektedir. Bu durumun giderilebilmesi için tercih edilen bireysel oyunun çocuğun yaşına uygun olması ve içerdiği görevlerin basitten zora doğru sıralanması önemlidir. Basit görevlerde başarabilme duygusunu yaşayan çocuklar zor görevlerde daha özgüvenli olabileceklerdir.
 
​Takım oyunlarından kaçınan çocuklarda ise genel olarak sorumluluk bilincinin zayıf olduğu görülmektedir. Takım oyunlarında sergilenen performans takımın başarısını veya oyun hazzını da etkilediği için bazı çocuklar bu tip oyunlarda yer almak istemezler.

Sorumluluk bilincinin ilerleyen yaşlarda ne kadar önemli olduğu düşünüldüğünde çocuğun takım oyunlarında yer alabilmesini sağlamak gelişimi için oldukça önemlidir. Oyun arkadaşlarının fazlasıyla öneme sahip olduğu bu oyun türünde çocuğun "fiziksel ve psikolojik" yaşıtlarıyla oynaması oldukça önemlidir. Takım içerisinde alınan sorumlulukların da kademeli olarak artırılması oyuna ısınma konusunda önemli bir etkendir.
 
​Karşılıklı oyunlar genel olarak özgüven duygusu üzerine kurulmuştur. Oyunlar birebir oynandığı için kaybetme korkusu yaşayan çocuklar genelde bu tip oyunlara katılmak istemezler. Bilhassa ailelerin erken yaşlarda "kazanma&kaybetme" duygularını fazlaca işlemeleri ,çocuklarda kaybetme korkusunun erken oluşmasına ve özgüven zaafına sebep olabilmektedir. Aile ve çocukta, oyunu kazanma ve kaybetmenin yalnızca bir araç olduğu, asıl amacın ise; oyundan keyif alma ve diğer oyuncularla sağlıklı iletişim kurabilme olduğu bilincinin , yerleşmesi gerekmektedir. Bu sayede çocuklar oyun oynamaktan korkmak yerine oyun ortamında bulunmanın hazzını yaşamaya başlayacaklardır.
 
Bir sonraki yazı: Bilgisayar Oyunları Öcü mü?

Ümit Kenan YAVUZ

Zeka Oyunları Eğitmeni & Oyun Danışmanı


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
20°
parçalı az bulutlu
banner978
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 13 Kasım 2019
İmsak 05:58
Güneş 07:25
Öğle 12:38
İkindi 15:17
Akşam 17:41
Yatsı 19:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@