Grevli-Toplu Sözleşme Hakkımızdır

 “Sendika hakkı, toplu sözleşme ve grevli toplu eylem haklarını kapsar mı?” gibi bir soruyu ortaya atmak ve 4688 sayılı yasayı yeniden tartışmak, 2015 yılı Türkiye'sinde artık ihtiyaç haline geldi. Bu sorunun cevabı;

Cengiz Gülebay 07.05.2015, 22:19
Grevli-Toplu Sözleşme Hakkımızdır

Grevli-Toplu Sözleşme Hakkımızdır

 “Sendika hakkı, toplu sözleşme ve grevli toplu eylem haklarını kapsar mı?” gibi bir soruyu ortaya atmak ve 4688 sayılı yasayı yeniden tartışmak, 2015 yılı Türkiye'sinde artık ihtiyaç haline geldi. Bu sorunun cevabı; Emekçilere, Sendikalara, Politikacılara, Hukukçulara, Hakimlere ve Bilim adamına göre değişebilir. 1990 lı yıllarda Kamu Çalışanlarının Sendikalı olup, olamayacakları konusunda sorulacak bir soruya da; farklı çevrelerden farklı cevaplar gelmişti. Nihayetinde; Prof. Dr. Mesut GÜLMEZ önderliğinde bazı akamisyenlerimizin, Anayasanın 90. Maddesi ve ILO sözleşmelerinden kaynaklı sendikal haklarımız bulunduğunu açıklamaları sonucu; sendikal haklarımız o dönem verilen mücadelenin de sonucu ve kazanımı olarak, yasalaşmıştır. Fakat, 4688 sayılı bu yasanın ve sendikal haklarımızın, bugün tartışmaya açılması gerekmektedir. Çünkü bu yasa Kamu çalışanlarının, Anayasadan ve ILO sözleşmelerinden kaynaklı birçok hakkını vermemiş; var olan haklarını sınırlamış veya tırpanlamıştır. Bu yazıda, grev hakkı ve Toplu sözleşme başlığıyla sadece iki konuda buna örnek vermek istiyorum.

İlki; Grev hakkımız uluslararası normlarda var olmasına rağmen bu yasada tanımlanmamıştır. Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) hukuk danışmanı Jeff Vogt bu konuda şöyle diyor: “Sendika özgürlüğü, özellikle çalışma ilişkileri bağlamında, çok uzun bir süredir kolektif bir hak olarak görülmektedir ve aslında grev hakkını da içeren bir haklar demetidir.” demektedir.ILO 87 ve ILO 98 sayılı sözleşmeler Anayasamızın 90. Maddesine göre usulüne göre imzalanmış ve yürürlüğe girmiş olduğundan sözleşmelerin hükümleri 657 ve 4688 sayılı yasalardan üstündür. Sonuç olarak; ILO sözleşmeleri ve denetim organları kararlarına göre memurların grev ve toplu eylem hakkı vardır. 4688 sayılı yasada geçmemesi kanun yapıcıların hatasıdır, bu hak kullanılacaktır. Grev hakkının işçi veya memur olmakla bir ilişkisi de yoktur. Çünkü, sözleşmelerde geçtiği adıyla, bütün dünya (memur-sözleşmeli-İşçi-taşeron vs. gibi) çalışanların tamamına işçi diyor.

İkincisi; 4688 sayılı yasanın 32. Maddesidir. Mahalli İdarelerde toplu sözleşmeyi içeren, bu madde sendikaların elini kolunu bağlamış, koyduğu kriterler ile adeta toplu sözleşme hakkımızı gasp etmiştir. Örneğin, Bir yerel yönetimde toplu sözleşme yapmaya kalktığınızda sizi her yerden kısıtlamakta ve adeta dalga geçmektedir. Yasa koyucu, burada sendikaların ve çalışanların zekasıyla dalga geçmektedir.

4688 sayılı yasanın 32. Maddesi, Yerel yönetimlerde sözleşme imzalanabilmesi için birçok kriter getirmekte, adeta çalışanı köşeye sıkıştırıp, İşverene mahkum etmektedir. Burada çalışanın hiçbir yaptırım gücü kalmamıştır. Önceden planlanan bir oyunun parçası olmak dışında yapılabilecekleri planlamıştır. Adına toplu sözleşme değil, sosyal denge tazminatı diyerek en başta konuyu sulandırmış ve sosyal denge tazminatının ödenmesine şu şartları koymuştur;

1- Belediyelerde belediye başkanının teklifi, 2-Belediye meclisince karar verilmesi, 3-Belediye başkanı taraf olduğundan onun ayrıca olur vermesi, 4-Toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir.5-Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz 6-Bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz. 7-Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır  8-Sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. 9-Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. 10-Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz. 11-İlgili mahalli idarenin; vadesi geçmiş vergi, sosyal güvenlik primi ile Hazine Müsteşarlığına olan borç toplamının gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yüzde onunu aşması,  12-ödeme süresi geçtiği halde ödenmemiş aylık ve ücret borcu bulunması 13-Gerçekleşen en son yıla ilişkin toplam personel giderinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin belediyelerde yüzde otuzunu, aşması hallerinde bu madde kapsamında sözleşme yapılamaz. Denmektedir.

Arkasından gelen hüküm ile de;  Sözleşmenin yapılmasından sonra bu koşulların oluşması durumunda mevcut sözleşme kendiliğinden hükümsüz kalır. Diye keskin bir hüküm konulmuştur. Halbuki sözleşmeler süreler ile imzalanır ve imzalandıkları dönem için geçerlidirler. Bu şartları da yeterli görmeyen Siyasi İktidar bir üst sınır icat etmiş ve bu üst sınırın geçilemeyeceğini ilan etmiştir. Toplu sözleşme iki taraf arasında yapılmakta ve tarafları bağlamaktadır.  

Bütün bu hükümler ILO sözleşmelerine, Anayasa ve yasalara aykırıdır ve her şeyden önce emek karşıtıdır. Sendikaların aralarındaki ayrılıkları bir tarafa bırakarak, tartışmalarını emek eksenine kaydırmaları ve bu sorunları çözmeleri gerekir. Emeğin oluşturacağı, Bilimsel platformlarda bu sorunları tartışmanın ve Toplu sözleşme hukukuna aykırı 4688 sayılı yasayı yeniden ele almanın zamanı gelmiştir. Aksi halde kaybeden, hepimiz olacağız.

Cengiz GÜLEBAY / 04.05.2015


Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
10°
açık
banner978
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 12 Kasım 2019
İmsak 05:57
Güneş 07:24
Öğle 12:38
İkindi 15:18
Akşam 17:42
Yatsı 19:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@