Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler

Abdullah Damar yazdı: Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler.

Abdullah Damar 25.07.2017, 12:31
Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler

Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler.[i]

Kamu hizmetlerinin sürekli, düzenli, etkin ve hizmetin niteliğine uygun bir şekilde yürütülmesi asıldır. Bu nedenle, kamu görevlilerinin denetlenmesi, mesleki menfaatlerinin korunması ve çalışma düzenini bozan davranışların önlenmesi hizmetin gereğidir. Çalışma düzeninin bozulmasını önleye disiplin, toplumsal yaşamın ve bu yaşam içinde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının temelini ve sürekliliğini sağlayan en önemli unsurlardan biridir.

Devlet memurları görevleri sırasında 657 sayılı DMK’de yer alan düzenlemelere göre görev ve sorumluluklarını yerine getirmek zorundadırlar. Bu görev ve sorumluluklarına aykırı davranmaları halinde disiplin suçu oluşur ce yine aynı kanuna göre disiplin cezalarıyla karşı karşıya kalırlar.

Bu anlamda disiplin suç ve cezalarına hakim olan bazı ilkeler vardır.

İlk ilke; kanunilik ilkesi, yani kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesidir. Bu ilke, hiç kimsenin kanunda suç olarak belirtilmeyen bir fiilden dolayı cezalandırılmamasını ve hiç kimseye kamunda yer almayan bir cezanın verilmemesini ifade eder.

İkinci ilke, belirlilik ilkesidir. Bu ilke, suç ve cezaların kanunlarda açıkça tanımlanıp, belirtilmesi, sadece bu tanımlara uyan fiillerin cezalandırılmasına olanak tanımakta, kanuni tarife uymayan fiil ve davranışların kıyas yoluyla kanuni tarifteki fiillere benzetilerek cezalandırılmasına olanak tanımamaktadır.

Üçüncü ilke, kanunun bilmemek mazeret sayılmaz ilkesidir. Bu ilke, memurun, usulüne uygun olarak yürürlüğe girmiş mevzuatta yer alan hak ve yükümlülükleri bildiği varsayılır.

Dördüncü ilke, geçmişe yürümezlik ilkesidir. Bu ilkeye göre, geçmişe etkili bir şekilde disiplin cezası verilemez. Bir idari işlem olan disiplin cezası, bütün idari işlemler g,b, geleceğe yönelik olarak etki ve sonuç doğurur.

Beşinci ilke, geri alma yasağıdır. Bu ilkeye göre, disiplin cezaları kural olarak idare tarafında geri alınamaz. Disiplin cezaları, süresi içerisinde olmak kaydıyla itiraz, dava ve sicilden silinme üzerine geri alınabilir.

Altıncı ilke, memurun lehine olan hükmün uygulanması ilkesidir. Her suç, işlendiği anda yürürlükte olan kanun hükümleri uyarınca cezalandırılır. Cezalandırmada, lehte olan hükümlerin uygulanacağı hukukun genel prensiplerindendir. Memurun lehine olan hüküm, fiilin işlendiği anda yürürlükte olan kanun hükmü olabileceği gibi fiilin işlenmesinden sonra yürürlüğe giren kanun hükmü de olabilir.

Yedinci ilke, ölçülülük ilkesidir. Bu ilke, suç ile ceza arasında adil bir dengenin bulunması anlamına gelir. Bu denge kurulurken, olayın oluş biçimi, ilgilinin suç kastının bulunup bulunmadığı, irade dışı etkenlerin eylemin meydana gelmesine etkisi gibi hususların göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Sekizinci ilke, aynı fiile birden fazla ceza verilememesi ilkesidir. Bu ilkeye göre, bir disiplin suçunda dolayı aynı idarece sadece bir disiplin cezası verilebilir.

Dokuzuncu ilke, şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu ilkeye göre, disiplin suçunun memur tarafından işlenildiği kesin olarak kanıtlanamıyorsa, soyut iddialar söz konusuysa ve hukuken geçerli bilgi ve belgeler bulunmuyorsa, memur cezalandırılamaz.

Onuncu ilke, bir derece hafif ceza uygulamasıdır. 657 sayılı DMK’nin 125.maddesinin E/l bendinden sonra gelen 2.paragraf, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabileceğini öngörmektedir.  Madde, idareye takdir yetkisi tanımıştır ancak Danıştay’ın birçok kararı, bir alt ceza verilmesinin en azından tartışılabileceği, memurun yüz kızartıcı suç işlemediği takdirde, bu hükümden yararlanması gerektiği yönündedir.

On birinci ilke, başvuru yollarının gösterilmesi ilkesidir. Çünkü, Anayasa’nın 40/2 maddesine göre, Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.

On ikinci ilke, yetki devri yasağıdır. Bu ilkeye göre, amire verilen yetki, bağlı yetki şeklindedir. Dolayısıyla, amirin bu yetkisini başkasına devretmesi mümkün değildir.

On üçüncü ilke, aleyhte düzeltme yasağıdır. Bu ilkeye göre, disiplin cezalarına itiraz halinde, itiraz mercileri, memurun itirazıyla bağlıdır ve disiplin cezalarının ağırlaştırılması sonucunu doğuracak nitelikte bir karar veremezler.

On dördüncü ilke, yargı yolu güvencesidir. Bu ilkeye göre, bütün disiplin cezalarına karşı yrgı yolu açık olmalıdır.

On beşinci ilke eşitlik ilkesidir. Bu ilke, sosyal ve toplumsal durumları ne olursa olsun memurlar, işlemiş oldukları aynı disiplin suçu nedeniyle aynı disiplin cezasıyla cezalandırılmalıdır.

On altıncı ilke, şahsilik ilkesidir. Bu ilkeye göre de, ancak ve ancak disiplin suçunu işleyen memur, disiplin cezasıyla cezalandırılabilecek, yakınları, kurum statüsüne dâhil olmayan ortakları disiplin cezasıyla cezalandırılmayacaktır.

Memurlar, görev yaparken bu ilkelerden haberdar olmalı, idare ise memurlarla ilgili disiplin işlemi yaparken bu ilkelere azami derecede uymalıdır.

 

[i] Memur disiplin suç ve cezalarına ve disiplin soruşturmasına hâkim olan temel ilkeler. Cemil Kaya. Amme İdaresi Dergisi Haziran-2005

Kaynak: KamuGundemi.com

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
15°
parçalı az bulutlu
banner978
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 13 Kasım 2019
İmsak 05:58
Güneş 07:25
Öğle 12:38
İkindi 15:17
Akşam 17:41
Yatsı 19:02
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@