Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler

Abdullah Damar yazdı: Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler.

Abdullah Damar 25.07.2017, 12:31
Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler

Disiplin Suç ve Cezalarına Hâkim Olan Temel İlkeler.[i]

Kamu hizmetlerinin sürekli, düzenli, etkin ve hizmetin niteliğine uygun bir şekilde yürütülmesi asıldır. Bu nedenle, kamu görevlilerinin denetlenmesi, mesleki menfaatlerinin korunması ve çalışma düzenini bozan davranışların önlenmesi hizmetin gereğidir. Çalışma düzeninin bozulmasını önleye disiplin, toplumsal yaşamın ve bu yaşam içinde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının temelini ve sürekliliğini sağlayan en önemli unsurlardan biridir.

Devlet memurları görevleri sırasında 657 sayılı DMK’de yer alan düzenlemelere göre görev ve sorumluluklarını yerine getirmek zorundadırlar. Bu görev ve sorumluluklarına aykırı davranmaları halinde disiplin suçu oluşur ce yine aynı kanuna göre disiplin cezalarıyla karşı karşıya kalırlar.

Bu anlamda disiplin suç ve cezalarına hakim olan bazı ilkeler vardır.

İlk ilke; kanunilik ilkesi, yani kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesidir. Bu ilke, hiç kimsenin kanunda suç olarak belirtilmeyen bir fiilden dolayı cezalandırılmamasını ve hiç kimseye kamunda yer almayan bir cezanın verilmemesini ifade eder.

İkinci ilke, belirlilik ilkesidir. Bu ilke, suç ve cezaların kanunlarda açıkça tanımlanıp, belirtilmesi, sadece bu tanımlara uyan fiillerin cezalandırılmasına olanak tanımakta, kanuni tarife uymayan fiil ve davranışların kıyas yoluyla kanuni tarifteki fiillere benzetilerek cezalandırılmasına olanak tanımamaktadır.

Üçüncü ilke, kanunun bilmemek mazeret sayılmaz ilkesidir. Bu ilke, memurun, usulüne uygun olarak yürürlüğe girmiş mevzuatta yer alan hak ve yükümlülükleri bildiği varsayılır.

Dördüncü ilke, geçmişe yürümezlik ilkesidir. Bu ilkeye göre, geçmişe etkili bir şekilde disiplin cezası verilemez. Bir idari işlem olan disiplin cezası, bütün idari işlemler g,b, geleceğe yönelik olarak etki ve sonuç doğurur.

Beşinci ilke, geri alma yasağıdır. Bu ilkeye göre, disiplin cezaları kural olarak idare tarafında geri alınamaz. Disiplin cezaları, süresi içerisinde olmak kaydıyla itiraz, dava ve sicilden silinme üzerine geri alınabilir.

Altıncı ilke, memurun lehine olan hükmün uygulanması ilkesidir. Her suç, işlendiği anda yürürlükte olan kanun hükümleri uyarınca cezalandırılır. Cezalandırmada, lehte olan hükümlerin uygulanacağı hukukun genel prensiplerindendir. Memurun lehine olan hüküm, fiilin işlendiği anda yürürlükte olan kanun hükmü olabileceği gibi fiilin işlenmesinden sonra yürürlüğe giren kanun hükmü de olabilir.

Yedinci ilke, ölçülülük ilkesidir. Bu ilke, suç ile ceza arasında adil bir dengenin bulunması anlamına gelir. Bu denge kurulurken, olayın oluş biçimi, ilgilinin suç kastının bulunup bulunmadığı, irade dışı etkenlerin eylemin meydana gelmesine etkisi gibi hususların göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Sekizinci ilke, aynı fiile birden fazla ceza verilememesi ilkesidir. Bu ilkeye göre, bir disiplin suçunda dolayı aynı idarece sadece bir disiplin cezası verilebilir.

Dokuzuncu ilke, şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu ilkeye göre, disiplin suçunun memur tarafından işlenildiği kesin olarak kanıtlanamıyorsa, soyut iddialar söz konusuysa ve hukuken geçerli bilgi ve belgeler bulunmuyorsa, memur cezalandırılamaz.

Onuncu ilke, bir derece hafif ceza uygulamasıdır. 657 sayılı DMK’nin 125.maddesinin E/l bendinden sonra gelen 2.paragraf, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabileceğini öngörmektedir.  Madde, idareye takdir yetkisi tanımıştır ancak Danıştay’ın birçok kararı, bir alt ceza verilmesinin en azından tartışılabileceği, memurun yüz kızartıcı suç işlemediği takdirde, bu hükümden yararlanması gerektiği yönündedir.

On birinci ilke, başvuru yollarının gösterilmesi ilkesidir. Çünkü, Anayasa’nın 40/2 maddesine göre, Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.

On ikinci ilke, yetki devri yasağıdır. Bu ilkeye göre, amire verilen yetki, bağlı yetki şeklindedir. Dolayısıyla, amirin bu yetkisini başkasına devretmesi mümkün değildir.

On üçüncü ilke, aleyhte düzeltme yasağıdır. Bu ilkeye göre, disiplin cezalarına itiraz halinde, itiraz mercileri, memurun itirazıyla bağlıdır ve disiplin cezalarının ağırlaştırılması sonucunu doğuracak nitelikte bir karar veremezler.

On dördüncü ilke, yargı yolu güvencesidir. Bu ilkeye göre, bütün disiplin cezalarına karşı yrgı yolu açık olmalıdır.

On beşinci ilke eşitlik ilkesidir. Bu ilke, sosyal ve toplumsal durumları ne olursa olsun memurlar, işlemiş oldukları aynı disiplin suçu nedeniyle aynı disiplin cezasıyla cezalandırılmalıdır.

On altıncı ilke, şahsilik ilkesidir. Bu ilkeye göre de, ancak ve ancak disiplin suçunu işleyen memur, disiplin cezasıyla cezalandırılabilecek, yakınları, kurum statüsüne dâhil olmayan ortakları disiplin cezasıyla cezalandırılmayacaktır.

Memurlar, görev yaparken bu ilkelerden haberdar olmalı, idare ise memurlarla ilgili disiplin işlemi yaparken bu ilkelere azami derecede uymalıdır.

 

[i] Memur disiplin suç ve cezalarına ve disiplin soruşturmasına hâkim olan temel ilkeler. Cemil Kaya. Amme İdaresi Dergisi Haziran-2005

Kaynak: KamuGundemi.com
Yorumlar (0)
-7°
açık
Günün Anketi Tümü
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Sözleşmeli Personelin kadroya geçirilmesini doğru buluyor musunuz?
Namaz Vakti 25 Ocak 2020
İmsak 06:29
Güneş 07:56
Öğle 13:06
İkindi 15:42
Akşam 18:05
Yatsı 19:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 18 40
2. Başakşehir 18 36
3. Trabzonspor 18 35
4. Fenerbahçe 18 34
5. Alanyaspor 18 32
6. Galatasaray 18 30
7. Beşiktaş 18 30
8. Göztepe 18 26
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 18 23
12. Denizlispor 18 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 18 18
15. Kasımpaşa 18 15
16. Antalyaspor 18 14
17. Ankaragücü 18 12
18. Kayserispor 18 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 18 37
2. Bursaspor 19 33
3. Erzurum BB 18 31
4. Keçiörengücü 18 28
5. Ümraniye 18 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Menemen Belediyespor 18 28
8. Adana Demirspor 18 27
9. Altay 18 24
10. Balıkesirspor 18 24
11. Giresunspor 18 24
12. Fatih Karagümrük 18 23
13. İstanbulspor 18 20
14. Altınordu 18 19
15. Osmanlıspor 18 16
16. Adanaspor 18 13
17. Boluspor 18 13
18. Eskişehirspor 18 9
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Barcelona 20 43
2. Real Madrid 20 43
3. Atletico Madrid 20 35
4. Sevilla 20 35
5. Getafe 20 33
6. Real Sociedad 20 31
7. Valencia 20 31
8. Athletic Bilbao 20 30
9. Villarreal 20 28
10. Osasuna 21 28
11. Granada 20 27
12. Real Betis 20 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 20 23
15. Real Valladolid 20 22
16. Eibar 20 22
17. Mallorca 20 18
18. Celta de Vigo 20 16
19. Leganés 20 14
20. Espanyol 20 14
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@